گزارش زمین‌شناسى ۱:۱۰۰۰۰۰ ورقه ( میانه )

نوع گزارش سایر
گروه سایر
استان آذربایجان شرقی
نویسنده مهندس ( امینى اذر - فریدى - خدابنده )
تاریخ انتشار ۲۳ بهمن ۱۳۸۷

خلاصه توضیحات

مقدمه

توضیحات

موقعیت جغرافیایى و ژئومورفولوژى: منطقه میانه با مختصات جغرافیایى طول شرقى 30 و 47 تا 48، و عرض شمالى 37 تا 30 و 37 در شمال باخترى ایران قرار دارد. شهرستان میانه که یکى از شهرهاى بزرگ استان آذربایجانشرقى است در قسمت شمالى محدوده این نقشه واقع شده است. از نظر ریخت‌شناسى ناحیه را مى‌توان به دو بخش عمده تقسیم نمود: ارتفاعات جنوبى و بخشى از ارتفاعات  را رسوبات مارنى، ماسه سنگى و کنگلومرایى تشکیل مى‌دهد که به علت معرض فرسایش قرار گرفته و مورفولوژى پست را با دره‌هاى کم ژرفا و ملایم را ساخته است ولى ارتفاعات شمالى عمدتاً از گدازه‌هاى آتش‌فشانى تشکیل شده که به علت مقاومت در برابر فرسایش، توپوگرافى پرشیب خشن با دره‌هاى تنگ و کم ژرفا را ساخته‌اند. در این منطقه رودخانه‌هاى متعددى جریان دارد که اهم آنها قزل‌اوزن، قرنقو، آیدوغموش، زنجان‌چاى، شهرى چاى و گرمى رود مى‌باشد.  این رودخانه‌ها از ارتفاعات سهند، بزگوش و کردستان سرچشمه گرفته پس از طى مسافتهاى طولانى در شرق میانه به هم پیوسته و با نام رودخانه بزرگ قزل‌اوزن به طرف شمال جریان داشته و به دریاى خزر مى‌ریزد. این منطقه در تابستان داراى آب و هواى معتدل و در زمستان سرد مى‌باشد. بلندترین نقطه در کوه قرا زیارت 1881 متر و پست‌ترین نقطه در حاشیه رودخانه قزل‌اوزن حدود 1000 متر از سطح دریا ارتفاع دارند. ارتفاع شهرستان میانه نیز 11000 متر از سطح دریا مى‌باشد. جاده آسفالته تبریز- زنجان، مهمترین جاده ارتباطى منطقه مى‌باشد. جاده‌هاى آسفالته درجه دو و راههاى شوسه فراوانى نیز بخش‌ها و  آبادیهاى بزرگ را به همدیگر وصل نموده و دسترسى به مناطق مختلف را آسانتر کرده است. راه‌آهن تهران- تبریز از این منطقه عبور کرده و در مسیر رودخانه قرنقو کشیده شده است. مردم منطقه از طریق کشاورزى و دامدارى امرارمعاش نموده و زبان آنها گویش آذرى مى‌باشد. موقعیت منطقه میانه در چارچوب زمین‌شناسى ایران         میانه قسمتى از آذربایجان را شامل مى‌شود که به دو شکستگى مهم (گسل تبریز در شرق و گسل زرینه رود در غرب) محدود مى‌شود. ایندو شکستگى باعث تقسیم بسیار مشخص رخساره‌ها در آذربایجان شده‌اند (افتخارنژاد 1975). تقریباًبخش عمده برونزدهاى منطقه را سنگهاى ولکانیکى و رسوبى مربوط به منوزوئیک را تشکیل مى‌دهد لذا از عملکرد فازهاى قدیمى اطلاعاتى در دست نیست و نیز بعلت نبود برونزد واحدهاى قدیمى باستثناء برونزد کوچکى از برمولرباس که در شمال شرق ناحیه وجود دارد، مقایسه رخساره‌اى نیز با سایر زون‌ها امکان‌پذیر نیست بطور کلى مى‌توان گفت که فلات آذربایجان از نظر ساختمانى با فعالیت شدید ولکانیکى در ترشبرى مشخص مى‌گردد که این فعالیت از ائوسن تا کواترنرى در سطح وسیعى در این منطقه نمایان است. ولکانیک‌هاى ائوسن و الیگوسن بیشترین گستره ورقه را تشکیل مى‌دهد و تجزیه شیمیایى آنها حاکى از ترکیب آلکالن مى‌باشد. و براساس اطلاعات حاصله این ترکیب چهره شاخص کمربند ولکانیکى آذربایجان- البرز- قفقاز کوچک مى‌باشد    ارمنستان قابل مقایسه هستند. وجود کانى آنالیسم بوفور در داخل انواع سنگهاى آتشفشانى سد یک یکى دیگر از چهره‌هاى شاخص این کمربند ولکانیکى مى‌باشد. در میوسن و پلیوسن سنگهاى آتشفشانى و آذر آوارى با ترکیب متوسط تا اسیدى به همراه رسوبات کم‌ژرفا که شامل رسوبات آوارى  و تبخیرى است تشکیل شده است. ریخت امروزى منطقه مشابه البرز وابسته به فازهاى کوهزایى آلپى جوان مى‌باشد که عمده‌ترین عامل شکل‌گیرى منطقه است.     واحدهاى سنگى      مربوط به پرمین تنها در بخش کوچکى از ارتفاعات قافلانکوه که توسط گسل بالا آمده رخنمون دارد در قسمت زیرین آن ضخامتى حدود یکصد متر کوارتزیت و ماسه سنگ کوارتزیتى سفید رنگ همراه با دیاباز مى‌باشد (pd سازند درود)، که بطور   بر روى آن سنگ‌آهک‌هاى خاکسترى، بلورین قرار مى‌گیرد. این آهک‌ها سرشار از فسیل بلروفون بوده و با سازند روته قابل مقایسه مى‌باشد (pr) مزوزئیک تریاس (TR) شامل دولومیت‌هاى چرتدار، زرد رنگ همراه با دولومیت‌هاى آهکى و سنگ آهک مى‌باشد که با ضخامتى حدود 200 متر بر روى واحد pr قرار گرفته است در بررسیهاى به عمل آمده فسیلى در این واحد یافت نگردید. ترشیرى: تقریباً بخش عمده برونزد‌هاى منطقه مورد مطالعه را سنگهاى آتشفشانى و رسوبى مربوط به زمان ترشیرى تشکیل مى‌دهد که بخش زیرین آنها به جز در منطقه کوچکى در قافلانکوه که اشاره گردید نمایان نگردیده است این واحدها را به شرح زیر مى‌توان تقسیم نمود. Ev1: این واحد بیشترین گسترش سنگهاى ائوسن را در منطقه تشکیل مى‌دهد و عمدتاً شامل گدازه‌هاى مگاپورفیریتى با کانى‌هاى درشت پلاژیو کلاز مى‌باشد که بزرگى کانى‌ها به یک‌سانتى‌متر مى‌رسد. این گدازه‌ها در بعضى جاها به حالت برشى بوده و در داخل آن                 هم به چشم مى‌خورد. دایک‌ها و رگه‌هاى متعددى با ترکیبات مختلف         اسیدی        مى‌کند ضخامت این واحد به چند صد متر مى‌رسد. در قسمت شرقى نقشه در داخل آنها در سطح نسبتاً وسیعى لایه‌هایى از توف و سنگهاى پیروکلاستیک دیده مى‌شود که به صورت تناوب با گدازه‌هاى مگاپورفرى قرار دارند (Et1) در مطالعات سنگ‌شناسى، گدازه‌ها بافت پورفیریتیک داشته و درشت بلورهاى آنها عمدتاً پلاژیوکلاز است که توسط فلدسپات آلکالن احاطه شده‌اند. کانیهاى مافیک نیز در زمینه‌اى از همین کانى‌ها با کمى کوارتز دیده مى‌شوند. این سنگها با نام‌هاى لاتیت‌پورفیرى و تراکى آندزیت‌پورفیرى معرفى شده‌اند. در مطالعات ژئوشیمیایى این سنگها عمدتاً از نظر میزان سیلیس تحت اشباع بوده و گرایش آنها اساساً پتاسیک است. دایک‌هاى اسیدى موجود در داخل این مجموعه شامل کانى‌هاى عمدتاً کوارتز و فلدسپات بوده و با نام سنگ اسیدى سیلیسى و دایک‌هاى میانه- بازیک نیز با کانى‌هاى پلاژیوکلاز و آمفیبول با نام آندزیت معرفى شده‌اند. در گوشه شمالغربى منطقه، در پائین‌ترین بخش این            از لاتیت پورفیرى آنالسیم‌دار با توف ماسه اى به ستبراى حدود یکصد متر مشاهده مى‌گردد (Et1) که مابین آنها سنگهاى بازالت و آندزیتیک بازالت آندزیتى نیز دیده مى‌شود قسمت زیرین آنها نمایان نگردیده است. در ارتفاعات قافلانکوه برخلاف نواحى دیگر در قسمت پائین    واحد Ev1 چند لایه آهکى مشاهده گردید که حاوى فسیلهاى نومولیت مى‌باشد. (En). و در مطالعه سنگ‌شناسى فسیلهاى زیر به قدمت ائوسن یافت شده است. Nummulites . Sp – Assilina Sp این مجموعه با توجه به موقعیت چینه‌نگارى و اینکه در اکثر نقاط ایران خصوصاً آذربایجان گسترش زیادى دارد به سن‌ائوسن بالایى دانسته شده است. Ev2 : متشکل از جریان‌هاى گدازه با بافت پورفیرى ریز تا آفانیتیک به رنگ خاکسترى تیره تا سیاه مى‌باشند که گاه مابین آنها لایه‌هاى توفى نیز دیده مى‌‌شود نام سنگ شناختى آنها آندزیت- بازالت معرفى شده که حاوى کانى‌هاى پلاژیوکلاز، آمفیبول و کمى پیروکسن بوده و داراى بافت پورفیرى ریز مى‌باشند. این واحد با ضخامت بیش از 300 متر بطور همشیب بر روى واحد Ev1 قرار گرفته و در حاشیه رودخانه قرنقو در همبرى با توده‌هاى نفوذى الیگوسن دگرگون شده است هر چند که در این منطقه و در سطح زمین توده نفوذى برونزد ندارد ولى کمى دورتر و در نقشه‌هاى مجاور توده‌هاى نفوذى گرانیت تا گرانودیوریت واحدهاى ائوسن را قطع کرده‌اند. در مطالعات میکروسکوپى کانى‌هاى پلاژیوکلاز، بیوتیت، کوارتز، کوردیریت و اکسید کدر آهن شناسایى شده‌اند. Et2 : متشکل از مجموعه‌اى از توف ماسه‌اى نازک لایه خاکسترى رنگ مى‌باشد که با ستبرایى حدود یکصد متر در کنار جاده میانه در بخش فوقانى واحد Ev2 به طور همشیب قرار مى‌گیرد و حاوى کانى‌هاى فراوان پیریت و کالکوپیریت مى‌باشد. Evt : تناوبى از گدازه‌هاى جریانى آندزیت- بازالت با لایه‌هاى از توف خاکسترى و گاه بنفش مى‌باشد که با ضخامت چند صد متر بطور همشیب بر روى واحد Et2 یا Ev2 قرار مى‌گیرد. در مطالعات میکروسکوپى این گدازه‌ها، کانى‌هاى پلاژیوکلاز و کانى‌هاى مافیک شناسایى شده که در زمینه‌اى از پلاژیوکلاز و گاه فلدسپات آلکالن قرار گرفته‌اند سنگها با نام‌هاى تراکى آندزیت و آندزیت بازالتى معرفى شده‌اند. در قسمت شرقى نقشه بعلت گستردگى، این گدازه‌ها را با واحد (E­b) معرفى نموده‌ایم. E1 این واحد متشکل از سنگهاى پورفیرى بنفش رنگ همراه با کمى توف مى‌باشد. در نمونه‌هاى دستى حاوى کانى‌هاى پلاژیوکلاز بوده اغلب دگرسان گشته‌اند. در این سنگها فلدسپاتوئید نیز دیده مى‌شود. نام سنگ‌شناسى آنها در مطالعات میکروسکوپى آندزیت تا تراکى آندزیت معرفى شده و بخش‌هایى که حاوى کانى فلدسپاتوئید است با نام تراکى آندزیت فوئید دار (تا تفریت) نامگذارى شده‌اند. عمده‌ترین کانى‌هاى آنها در زیر میکروسکوپ پلاژیوکلاز- فلدسپاتوئید و کانى‌هاى فرومانیزین و کمى پیروکسن است که در یک زمینه فلدسپاتى حاوى میکرولیت‌هاى پلاژیوکلاز و فلدسپات آلکالن جاى گرفته‌اند ضخامت این واحد به چند صد متر مى‌رسد که بطور همشیب روى واحد ­Evt قرار مى‌گیرد و خود فوقانى‌ترین واحد ائوسن محسوب مى‌گردد.   ائوسن- الیگوسن EOr کلیه ولکانیک‌هاى ائوسن در دو طرف رودخانه شهرى چاى و نیز شمالشرقى منطقه توسط یکسرى سنگهاى سفید رنگ با نام سنگ‌شناختى ریولیت تا ریوداسیت بیشتر به حالت گنبد و یا سیل قطع مى‌گردند سنگها اغلب داراى بافت پورفیرى بوده و گاه به صورت بافت جریانى ایگنیمبریتى دیده مى‌شوند در مطالعات میکروسکوپى کانى‌هاى عمده آنها کوارتز، فلدسپات، آلکالن قرار دارند در اغلب جاها زیر این گدازه‌ها لایه‌هایى از توف‌هاى سفید رنگ اسیدى دیده مى‌شود. (EOt) که در قسمت شمالغربى منطقه گسترش زیادى دارند و در جاهایى این گدازه‌ها ترکیب داسیتى دارند (EOd) EOb این واحد در گوشه شمالشرقى منطقه در زیر واحد EOr دیده مى‌شود و معادل آن است ولى از نظر سنگ‌شناختى بازالت آندزیتى مى‌باشد که حاوى کانى‌هاى عمده پلاژیوکلاز و پیروکسن بوده و در یک زمینه‌اى از میکرولیت‌هاى پلاژیوکلاز و اکسیدآهن جاى گرفته‌اند. الیگومیوسن OMb شامل گدازه‌هاى بازیک با بافت پورفیرى و گاه ریزدانه به رنگ خاکسترى تیره مى‌باشند که گدازه‌هاى ریولیتى ­EO­r را قطع کرده‌اند در سطح این سنگها حفرات فراوانى دیده مى‌شود که توسط کلسیت و سیلیس پر شده‌اند. در مطالعات میکروسکوپى با نام سنگ‌شناختى اولیوین بازالت معذفى شده‌اند کانى‌هاى عمده آنها پلاژیوکلاز، پیروکسن و اولیوین مى‌باشد. زمینه سنگ از ریز بلورهایى از مجموعه کانى‌هاى مذکور تشکیل شده است. ­OMd : متشکل از گدازه‌هاى داسیتى و ریوداسیتى و پرلیت مى‌باشد که اغلب به حالت گنبدى شکل واحد OMb را قطع کرده‌اند. رنگ عمده این واحد سفید تا خاکسترى روشن و گاه بنفش بوده که اغلب تحت تأثیر آلتراسیون شدید قرار گرفته و کائولینیتى شده‌اند و معادن پرلیت و کائولن منطقه در داخل این مجموعه قرار دارد ولى در جاهایى نسبتاً سالم و صخره‌ساز مى‌باشد. در مطالعات میکروسکوپى داراى بافت پورفیرى بوده و کانى‌هاى پلاژیوکلاز، فلدسپات آلکالن، کوارتز، بیوتیت و آمفیبول شناسایى شده‌اند این کانى‌ها در یک زمینه شیشه‌اى از بلورهاى پلاژیوکلاز، فلدسپات آلکالن و کوارتز جاى گرفته‌اند.OMtr معادل واحد OMd مى‌باشد و در زیر میکروسکوپ نام سنگ‌شناختى آنها تراکى آندزیت معرفى شده است کانى‌هاى عمده آنها پلاژیوکلاز بوده که توسط فلدسپات آلکالن احاطه شده و زمینه سنگ شامل میکرولیت‌هاى پلاژیوکلاز، فلدسپات آلکالن و کمى کوارتز است. OMt : در بخش زیرین واحدهاى ­OMd و OMtr اغلب لایه‌هایى از توف سفید رنگ اسیدى به ضخامت 50 الى 100 متر دیده مى‌شود که بر روى گدازه‌هاى ­OMb نهشته شده‌اند. OM­c کنگلومرایى است به رنگ قرمز تیره که تمامى قطعات آنراولکانیک‌هاى ائوسن تشکیل مى‌دهد. این واحد بطور دگرشیب واحدهاى مختلف ائوسن را مى‌پوشاند و به سمت بالا به تدریج تبدیل به ماسه سنگ مى‌گردد. این واحد با ضخامتى حدود سیصدمتر در شمالشرقى منطقه گسترش داشته و در غرب منطقه تنها در جنوب روستاى دوزنان با ضخامتى حدود یکصدمتر برونزد دارد که ولکانیک‌هاى ائوسن را بطور دگرشیب پوشانده است. M1 : این واحد در شمالشرقى منطقه با ضخامتى حدود یکصد متر بطور همشیب بر روى واحد OMc قرار گرفته و شامل سنگ آهک‌هاى رسیفى به رنگ کرم تا خاکسترى روشن مى‌باشد. این آهک‌ها حاوى ماکروفسیلهاى فراوان دوکفه‌اى از جمله میکراستروکلیپاستر بوده و محیط تشکیل آنها به دلیل وجود فرامینیفرهاى بنتیک و زاویه‌دار بودن انتراکلاست‌ها کم عمق مى‌باشد. Microfacies : Packed biomicrosparite. Fossils : Neoalveolina melo curdica , Peneroplis evolutus , Miogypsina sp. Sphaerogypsina. Elphidium sp? Amphistegina sp. Valina sp. Planorbulina sp. Nam sp. Algae – Miliolidae – Textulavia در جنوب روستاى دوزنان در غرب منطقه سنگ آهک با ضخامتى حدود 5 الى 10 متر بصورت عدسى در داخل واحد M1 قرار گرفته است فسیلهاى زیر سن‌میوسن را در مطالعات دیرینه‌شناسى معرفى کرده است. Kuphus arenarius , Coral , Gastropods این واحد را با توجه به موقعیت چینه‌شناسى و فسیلهاى یافت شده مى‌توان با سازند قم مقایسه نمود. M1شامل سنگهاى پیروکلاستیک، توف، توف برش و لارها مى‌باشد که با ضخامت نسبتاً زیادى در شمال روستاى کرکچى در غرب منطقه بطور همشیب بر روى واحد ­­OMC قرار مى‌گیرد و در داخل آن سنگ آهک قم بطور عدسى تشکیل گردیده است. M1: تناوبى از گدازه‌هاى آندزیت، بازالت و برشهاى ولکانیکى از جنس همان گدازه‌ها به رنگ خاکسترى تیره مى‌باشد که با ضخامت بیش از 200 متر در اطراف رودخانه آیدوغموش گسترش دارند و قسمت زیرین آنها در این محدوده نمایان نگردیده است. این واحد توسط دایک‌هاى فراوان از نوع پیروکسن بازالت قطع گردیده‌اند. کانى‌هاى تشکیل دهنده این گدازه‌ها در مطالعات میکروسکوپى پلاژیوکلاز، پیروکسن و اولیوین مى‌باشد که در زمینه‌اى از میکرولیت‌هاى پلاژیوکلاز و شیشه دویتریفیه و اکسیدآهن جاى گرفته‌اند نام سنگ‌شناختى آنها نیز بازالت تا بازالت آندزیتى مى‌باشد. M1: متشکل از سنگهاى صورتى یا بنفش رنگ مى باشد که اغلب بافت جریانى از خود نشان مى‌دهند در داخل آنها در جاهایى لایه‌هایى از توف اسیدى و لارها دیده مى‌شود. (M1) این مجموعه در رودخانه آیدوغموش بطور همشیب برر روى واحد M1 قرار گرفته و داراى ضخامت قابل توجهى مى‌باشد. در مطالعات سنگ‌شناسى نام آنها تراکى آندزیت معرفى شده که کانى‌هاى عمده پلاژیوکلاز، آمفیبول شناسایى شده و در یک زمینه میکروکریستالین به حالت جریانى از کانى‌هاى ریز پلاژیوکلاز و فلدسپات آلکالن تشکیل گردیده است. M1 :  شامل گدازه‌هایى با ترکیب آندزیت- بازالت اکثراً حفره‌دار همراه با یکسرى برشهاى ولکانیکى مى‌باشد که در سطح وسیعى بطور همشیب بر روى واحد M­1 گسترده‌اند. در مطالعات میکروسکوپى این گدازه‌ها با نام سنگ‌شناختى پیروکسن آندزیت معرفى شده که شامل کانى‌هاى پلاژیوکلاز، پیروکسن و بیوتیت مى‌باشد و زمینه نیز از میکرولیت‌هاى پلاژیوکلاز و شیشه مى‌باشد. در بعضى قسمت‌ها این واحد بیشتر برشى بوده که بطور همگن از ولکانیک‌هاى مزبور تشکیل شده و مابین آنها گدازه‌هاى جریانى بازالت بطور عدسى قرار مى‌گیرند (Mv). یک نمونه از این گدازه‌ها با نام اولیوین بازالت با کانى‌هاى پلاژیوکلاز، پیروکسن و اولیوین شناسایى شده است. در بخش پائینى این مجموعه در جنوب کوه قرازیارت نیز مجموعه‌اى از سنگ‌هاى پیروکلاستیک شامل آگلومرا با قطعات گوشه‌دار و در زمینه‌اى از توف دیده مى‌‌شود که ضخامت قابل توجهى داشته و در میان آنها لایه‌هایى از مارن خاکسترى گچ‌دار نیز دیده مى‌شود (Mp) M1 : شامل گدازه‌هایى به رنگ خاکسترى تا بنفش، صخره‌ساز در فوقانى‌ترین بخش مجموعه Mp فوق بطور همشیب قرار مى‌گیرد. در مطالعات میکروسکوپى با نام سنگ‌شناختى آندزیت کوارتزدار، کوارتز آندزیت، آندزیت داسیتى و آندزیت معرفى شده‌اند. کانى‌هاى تشکیل دهنده آنها عموماً پلاژیوکلاز و بیوتیت مى‌باشد که در زمینه فلسیتى متشکل از کوارتز فلدسپات جاى گرفته‌اند. M1 : شامل توف اسیدى به رنگ سفید تا صورتى داراى کوارتز و قطعات سنگى بیگانه مى‌باشد که با ضخامتى حدود یکصد متر در شمالشرقى منطقه بطور همشیب بر روى سنگ‌آهک قم (M) قرار مى‌گیرد و حاکى از یک مرحله فوران انفجارى مى‌باشد. M1 شامل تناوبى از گچ و مارن خاکسترى رنگ مى‌باشد که بطور همشیب بر روى واحد M قرار دارد همراه آنها لایه‌هایى از نمک نیز تشکیل گردیده و بزرگترین معدن نمک منطقه (مامان) در داخل این واحد جاى گرفته است. لایه‌هاى گچ و نیز نمک اغلب به شکل عدسى با ضخامت‌هاى متفاوت از چند سانتى‌متر تا چندین متر در داخل مارن‌ها تشکیل شده‌اند که نشانگر کم‌عمق شدن حوضه و تبخیرى بودن آن مى‌باشد. M1 : شامل کنگلومرا و برش ولکانیکى سبز رنگ مى‌باشد که عمدتاً از قطعات ولکانیکى ریزدانه تشکیل گردیده است. این واحد با ضخامت حدود یکصدمتر بطور همشیب بر روى واحد M قرار گرفته و در بخش فوقانى آن ضخامتى حدود 50 متر پامیس سفید رنگ تظاهر دارد (M). M1 : این واحد در قسمت جنوبغربى منطقه، در پائین‌ترین قسمت رسوبات مربوط به میوسن تشکیل گردیده و لیتولوژى آن گچ همراه با لایه‌هایى از مارن مى‌باشد. گچ‌ها اغلب بصورت تناوب با مارن‌ها مى‌باشند و گاه بعلت فشارهاى وارده و به حالت توده‌اى از داخل مارن‌ها بیرون زده است. قسمت زیرین این واحد در این محدوده نمایان نگردیده است. متشکل از تناوب ماسه سنگ و مارن قرمز با درون لایه‌هایى از گچ مى‌باشد که لایه‌بندى منظم و نازک داشته و با ضخامتى بیش از 400 متر بطور همشیب بر روى واحد M1 قرار گرفته است. لایه‌هاى ماسه سنگى بعلت مقاومت بیشتر در برابر فرسایش بصورت برجسته در بین مارن‌ها رخنمون دارد. M شامل مارن خاکسترى همراه با لایه‌هایى از ماسه سنگ و گچ مى‌باشد، که بطور همشیب برر روى واحد، ماسه سنگى قرمز رنگ زیرین (M1) قرار گرفته است. در داخل این واحد مقدار ژیپس نسبت به لایه‌هاى پائین کمتر است. افزون بر گچ، لایه‌هایى از نمک طعام نیز گاه به شکل عدسى در وسط مارن‌ها تشکیل شده است. برونزدهاى این واحد به خاطر مارنى بودن، داراى مورفولوژى هموار و تپه ماهورى بوده و ضخامت آن بیش از 400 متر است. M شامل کنگلومرا با قطعات کاملاً گرد با ابعاد مختلف از چند سانتى‌متر تا چند دسى‌متر با لایه‌بندى ضخیم مى‌باشد جنس قطعات بیشتر ولکانیکى و از جنس ریولیت با زمینه نسبتاً مقاوم و توفى و ماسه‌اى است. همراه آن لایه‌هایى از مارن و ماسه سنگ نیز دیده مى‌شود و تبدیل آن از بالا و پائین به ماسه سنگ تدریجى و رنگ عمومى آن قرمز رنگ است. این واحد به شکل عدسى مابین واحدهاى دیگر میوسن قرار گرفته است. Mms : شامل تناوب مارن‌هاى الوان به رنگ قرمز خاکسترى مى‌باشد که مابین آنها لایه‌هاى ماسه سنگى نیز دیده مى‌شود و بطور همشیب در فوقانى‌ترین بخش Mm قرار مى‌گیرد. واحدهاى سنگى میوسن شدیداً چین‌خورده‌اند و اثر محورى اغلب این چین‌ها در راستاى NW-SE مى‌باشد. نمونه‌هاى بسیار زیادى از لایه‌هاى ماسه سنگى و ماسه سنگهاى آهکى جهت آزمایش فسیل مطالعه گردید که اغلب آنها فاقد فسیل بوده و تنها در دو نمونه فسیلهاى زیر به قدمت میوسن مشاهده گردید. Globigenina sp . – Globorotalia sp . –Rotalia sp . shell fragment M کنگلومرایى است پس رونده با ضخامت متغیر که بطور همشیب و تدریجى بر روى واحد M و یا M قرار گرفته است. داراى سیمانى نسبتاً مقاوم آهکى و گاه ماسه‌اى بوده و به همراه آن لایه‌هاى ماسه سنگى نیز دیده مى‌شود. رنگ عمومى آن خاکسترى مى‌باشد. M : شامل مارن‌هاى خاکسترى و قرمز همراه با لایه‌هایى از ماسه سنگ و کنگلومرا و سیلت و گچ مى‌باشد که در شرق رودخانه قزل‌اوزن به دو واحد زیر تقسیم گردیده است: M : تناوبى از مارن خاکسترى و لایه‌هاى نازک ماسه سنگ به همراه عدسیهاى نازک گچ مى‌باشد در این محدوده این واحد بطور همشیب بر روى واحد M قرار گرفته است. M : تناوبى از مارن‌هاى الوان قرمز، خاکسترى سبز و کرمى با عدسى‌هایى از سنگ‌آهک به ضخامت نیم‌متر و میکروکنگلومرا، ماسه سنگ و سیلت مى‌باشد که بطور همشیب بر روى واحد M قرار مى‌گیرد. کلیه واحدهاى M را با توجه به موقعیت چینه‌شناسى مى‌توان با سازند قرمز بالایى (U.R.F) مقایسه نمود.   پلیوسن: P : کنگلومرایى است با قلوه‌هایى از جنس گدازه‌هاى به سن‌هاى مختلف ائوسن، الیگوسن و میوسن به ابعاد چند سانتى‌متر تا چند دسى‌متر، کاملاً گرد شده، با جور شدگى بد، لایه‌بندى ضخیم که در داخل آن لایه‌هایى از ماسه سنگ، مارن، رس و نیز سنگ آهکهاى آب شیرین دیده مى‌شود. سیمان آن سست و اغلب از جنس رس و ماسه مى‌باشد فقط در جاهایى که سیمان آهکى دارد مقاوم است. این واحد با شیب 5 الى 15 درجه بطور دگرشیب در سطح وسیعى رسوبات قدیمى‌تر را مى‌پوشاند. Pl : شامل مارن، رس به رنگ قهوه‌اى با درون لایه‌هایى از ماسه سنگ، کنگلومرا و کمى ژپیس و نیز آهکهاى آب شیرین مى‌باشد که از نظر سنى معادل واحد Plc بوده و بطور جانبى به یکدیگر تبدیل مى‌گردند. از لایه‌هاى آهکى داخل آنها فسیلهاى زیر به قدمت پلیوسن- یافت شده است. Ostracods , Gastropodae , shell fragment Pl : عبارت از آهک آب شیرین به ضخامت 20 متر که در فوقانى‌ترین بخش رسوبات پلیوسن قرار گرفته است رنگ آن سفید و لایه‌بندى ضخیمى دارد فسیلهاى قید شده بالا نیز از این لایه آهکى به قدمت پلیوسن- یافت شده است. PLQ : شامل مجموعه‌اى از سنگهاى پیروکلاستیک و توف‌هاى سفید رنگ مى‌باشد. PLQ : گدازه‌هاى بازالتى سیاهرنگ با کانیهاى فراوان اولیوین مى‌باشد که به حالت‌هاى مختلف بطور افقى رسوبات میوسن را مى‌پوشانند  و در شرق منطقه شمال روستاى سرچم بالا به حالت گنبدى شکل رسوبات پلیوسن را قطع کرده است. در مطالعات میکروسکوپى نیز کانى‌هاى پلاژیوکلاز، اولیوین و پیروکسن شناسایى شده و زمینه نیز از همین کانى‌ها مى‌باشند. نام سنگ‌شناختى آنها در زیر میکروسکوپ اولیوین بازالت مى‌باشد. رسوبات کواترنرى Q : پادگانه‌هاى آبرفتى کهن متشکل از تراسهاى قدیمى است که به صورت افقى روى واحدهاى مختلف را مى‌پوشاند و جنس آن را کنگلومرایى با سیمان سست از جنس رس و ماسه تشکیل مى‌دهد که گسترش آن بیشتر در حاشیه رودخانه‌هاى بزرگ مى‌باشد. QF : شامل سنگ رسوبات مخروط افکنه‌ها مى‌باشد که در دامنه‌ ارتفاعات به شکل بادبزن تشکیل گردیده‌اند. Qtr : شامل سنگ‌آهک‌هاى آب شیرین، متخلخل مى‌باشد که در یک محیط رسوبى دریاچه آب شیرین تشکیل شده است. Qt2 : تراسهاى جوان، زمینهاى زراعى و باغات را شامل مى‌شود. Qal : نهشته‌هایى که امروزه از تخریب واحدهاى مختلف و ته نشست آنها در بستر رودخانه‌ها تشکیل مى‌گردند. Ol : محدوده زمین لغزى و واریزه‌ها را تشکیل مى‌دهد که بیشتر در اثر نفوذ آب به داخل واحدهاى سست صورت مى‌گیرد. سنگهاى آذرین توده‌هاى نفوذى متعلق به الیگوسن در محدوده نقشه میانه گسترش زیادى ندارند ولى به سمت نقشه‌هاى مجاور این توده‌ها در سطح وسیعى ولکانیک‌هاى ائوسن را قطع کرده‌اند و باعث دگرسانى شدید سنگهاى قدیمى‌تر گشته است. در نقشه مربوطه تنها در جنوب آچاچى (غرب رودخانه قزل‌اوزن) بصورت یک توده کوچک گرانودیوریت در داخل واحد E­vl نمایان شده که باعث دگرسانى شدید سنگهاى اطراف گردیده است. این سنگ در زیر میکروسکوپ با کانى‌هاى عمده پلاژیوکلاز، فلدسپات آلکالن، بیوتیت، کوارتز و آمفیبول مى‌باشد که با نام کوارتز مونزونیت شناسایى شده است (gr). در حاشیه رودخانه قرنقو و نیز چند منطقه در شمالشرقى منطقه، ولکانیک‌هاى ائوسن دگرگون شده‌اند هر چند که در این محدوده‌ها توده نفوذى در سطح زمین برونزد ندارد. احتمال مى‌رود که وجود توده‌هاى نفوذى با سن‌الیگوسن  این دگرگون شده است در گوشه شمالغربى منطقه واحد Evl واحد ­Evl توسط یک سیل به ضخامت 10 متر با ترکیب میکرومونزو دیوریت قطع شده است (d) که حاوى کانیهاى ریز پلاژیوکلاز، فلدسپات آلکالن، بیوتیت و کوارتز مى‌باشد. زمین‌شناسى ساختمانى ورقه میانه بخشى از ایالت زمین ساختى البرز غربى- اذربایجان را تشکیل مى‌دهد و بدین جهت نیز اشکال ساختمانى خاص آن ناحیه را نشان مى‌دهد و از نظر ساختارى مى‌تواند به دو بخش شمالى و جنوبى تقسیم گردد. 1- قسمت شمالى بخش اعظم این منطقه را توالى عظیمى از سنگهاى آتشفشانى و رسوبى ترشیرى تشک

کلید واژه ها: آذربایجان شرقى