طرح جامع مس طی 4 سال به بهره‌برداری کامل می‌رسد

۲۷ آبان ۱۳۸۶ | ۰۲:۴۱ کد : ۱۵۸۷۸ رويدادهاى زمين و معدن
تعداد بازدید:۱۲۵
مس از جمله فلزاتی است که در طول سالیان دراز، بسیار مورد استفاده قرار گرفته....

مس از جمله فلزاتی است که در طول سالیان دراز، بسیار مورد استفاده قرار گرفته است. 85 تا 90 درصد مس مصرفی دنیا از طریق استخراج معادن مس حاصل می‌شود. به‌طور کلی استحصال فلزات از سنگ معدن به دو روش پیرومتالورژی و هیدرومتالورژی صورت می‌گیرد. فرآیندهای پیرومتالورژی از آغاز تاریخ بشر مورد استفاده قرار گرفته‌اند و امروزه بیش از 95 درصد فلزات با استفاده از این روش‌ها تهیه می‌شوند. گرچه تاکنون روش‌های پیرومتالورژیکی غالب بوده‌اند، اما در سال‌های اخیر روش‌های جدید هیدرومتالورژیکی مورد توجه قرار گرفته و تولید مس و سایر فلزات پایه از طریق این روش‌ها افزایش چشمگیری داشته است. براساس آخرین ارزیابی صورت گرفته در سال 1376، ذخایر معدنی مس در کل جهان (به استثنای چین و شوروی سابق) معادل 57 میلیارد تن برآورد شده است و ذخیره معادن مس ایران حدود 9/1 میلیارد تن با 14 میلیون تن مس محتوی است که حدود 3 درصد از ذخایر معدنی مس جهان را دربر می‌گیرد. طبق بررسی‌های انجام شده، ایران از لحاظ ذخایر معدنی مس بر روی کمربند جهانی این فلز قرار گرفته است که در راستای محور شمال غرب ـ جنوب شرق کشور امتداد دارداشیای مسی و آلیاژی به‌دست آمده در نقاط مختلف ایران و همچنین آثار کوره‌های قدیمی ابتدایی ذوب مس حاکی از آشنایی ایرانیان قدیم با صنعت استخراج و ذوب است. اکتشافات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که در ایران از هزاره پنجم پیش از میلاد، استفاده از معادن رونق نسبی داشته است. اشیای مفرغی، زری و سیمی به‌دست آمده از هزاره‌های بعد، گویای پیشرفت بهره‌برداری از معادن و صنعت ذوب فلزات در ایران است. بعد از ظهور اسلام، خصوصا در دوران سلجوقیان (قرن ششم هجری) و صفویان (قرن یازدهم هجری)، بهره‌برداری از معادن و صنعت ذوب فلزات در ایران بسیار شکوفا بوده است. در 12 تیرماه 1351، شرکت سهامی معادن مس سرچشمه کرمان، تشکیل و در سال 1355 به شرکت ملی صنایع مس ایران که دربرگیرنده کلیه فعالیت‌های معادن مس کشور است تغییر نام داد. از وظایف این شرکت، استخراج و بهره‌برداری از معادن مس، تولید محصولات پرعیار سنگ معدن و محصولات مسی نظیر کاتد، اسلب، بیلت و مفتول 8 میلیمتری است. معادن مس سرچشمه و میدوک در کرمان و معدن مس سونگون در آذربایجان‌شرقی از مهمترین معادن کشور به‌شمار می‌آیندآنچه در ادامه می‌خوانید، گفت‌وگو با مهندس علی‌اصغر پورمند مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران در خصوص وضعیت تولید، صادرات، واگذاری سهام، طرح‌های توسعه و ... است:

در حال حاضر میزان برداشت از ذخایر مس کشور (سرچشمه، میدوک و سونگون) در مجموع چقدر است؟ 

در حال حاضر تولید مس کاتدی در کشور سالانه 200 هزار تن است و در طرح‌های توسعه شرکت در نظر داریم ظرفیت را به 440 هزار تن برسانیم و فکر می‌کنم با اجرای سریع‌تر طرح‌های توسعه حداکثر ظرف 4 سال آینده این میزان را محقق کنیمطرح دومی هم داریم با عنوان طرح هیدرومتالورژی که اخیرا به بهره‌برداری رسید که یک طرح تحقیقاتی با سرمایه‌گذاری 8 میلیارد تومان با مشارکت شرکت «مین‌تک» آفریقای‌جنوبی (بین شرکت ملی صنایع مس ایران و شرکت مین‌تک آفریقای جنوبی) برای تولید روزانه یک تن مس کاتدی است که با موفقیت طی چند روز گذشته کار خود را آغاز کرده استدر اینجا چند تا هدف را تعقیب می‌کردیم یکی اینکه بتوانیم از سنگ‌های سولفوری کم‌عیار مس در کشور استفاده کنیم که با این تکنولوژی که به‌دست آمده می‌توانیم از این پس این کار را انجام دهیم، دانش فنی این کار را به‌دست آورده‌ایم و می‌توانیم در واحدهای بزرگتر و در مقیاس‌های بالاتر که خودمان برای سرچشمه در نظر داریم در واحد 12 هزار تنی استفاده کنیم، این کار را محقق سازیم و از این پس هم در کشور در معادن سولفوری کم‌عیار می‌توان از این روش استفاده کرد

برنامه اکتشافی شرکت ملی صنایع مس ایران تا پایان امسال چه میزان است؟ 

برای سال‌های 85 و 86 در مجموع 100 هزار متر حفاری اکتشافی در محدوده‌های اکتشافی در نظر گرفته‌ایم که تاکنون بین 60 تا 70 درصد این میزان را محقق کردیم و بقیه حفاری‌ها تا پایان سال جاری صورت می‌گیرد، و امیدواریم که به ذخایر خوبی دست پیدا کنیم

صادرات مس در چه وضعیتی است؟ 

میزان صادرات مس در سال 85 بالغ بر یک میلیارد دلار بود و در نیمه نخست سال جاری نیز میزان صادرات مس به حدود 500 میلیون دلار رسید و تلاش می‌کنیم پس از تامین نیازهای داخلی، از توان صادراتی‌مان نیز استفاده کنیم

آیا افزایش قیمت مس در بازار جهانی بر بازار داخل هم تاثیر داشته است؟ 

قیمت صادراتی و داخلی‌ ما یکی است. اینکه همه محصولات را در بورس فلزات (بورس کالا) عرضه می‌کنیم البته در بازار محصول هم مقداری کمتر عرضه می‌کنیم ولی تسهیلات ریالی خوبی برای تولیدکنندگان داخلی در نظر می‌گیریم به این نحو که از حدود یک سال گذشته تاکنون در بورس کالا، محصول را عرضه می‌کنیم و تسویه‌حساب و تحویل پول را سه ماه پس از تحویل کالا انجام می‌دهیم که تولیدکنندگان داخلی هم بتوانند تداوم تولید داشته باشند

شرکت مس چند طرح توسعه دارد و اکنون در چه مراحلی هستند؟ 

ما 8 طرح توسعه داریم که از این تعداد طرح‌ها، مشاوران طرح و شرکت‌های مدیریت طرح مشخص شده‌اند و قراردادهای آن امضا شده و اکنون در حال تهیه اسناد مناقصه هستند، تلاش می‌کنیم امسال مناقصه‌هایش را برگزار کنیم و قراردادهای پیمانکاران اصلی را تا پایان سال به امضا برسانیم

میزان تولید مس در جهان چقدر است؟ ایران چه سهمی دارد و در چه رتبه‌ای قرار گرفته است؟ 

ایران اکنون رتبه هفدهم جهانی در تولید مس را دارد. تولید مس کاتدی در دنیا سالانه 17 میلیون تن است که 200 هزار تن آن توسط شرکت ملی صنایع مس ایران تولید می‌شود

در زمینه مسائل زیست‌محیطی، تاکنون چه اقداماتی صورت گرفته و چه برنامه‌هایی دارید؟ 

از مهمترین پروژه‌های ما پروژه‌های اسید سولفوریک و هیدرومتالورژی است و همچنین در طرح‌های توسعه شرکت احداث یک واحد اسید سولفوریک در کارخانه ذوب خاتون‌آباد و همچنین یک کارخانه اسید سولفوریک هم در مجتمع مس سونگون در دست تهیه داریم که می‌توان گفت این‌ها مهمترین پروژه‌های زیست‌محیطی ما هستند، ضمن اینکه پروژه‌های زیست‌محیطی زیادی در گذشته انجام شده که توضیحات آن در هفتمین همایش ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست به‌طور مفصل ارائه شد

چند معدن مس تا پایان امسال به بهره‌برداری می‌رسد؟ 

ما الان 3 تا معدن مس در دست اقدام داریم و 3 معدن جدید را هم در برنامه داریم که به بهره‌برداری برسانیم، این معادن شامل معدن مس دره‌زار که برای واحد هیدرومتالورژی است، معدن علی‌آباد در استان یزد و معدن چهل‌کوره در استان سیستان و بلوچستان است

طرح جامع مس در چه مرحله‌ای است؟ 

طرح جامع مس در واقع همان رسیدن به 440 هزار تن است

تاکنون چه میزان از سهام شرکت مس واگذار شده و برنامه واگذاری بقیه سهام چیست؟ 

برنامه واگذاری سهام از وظایف سازمان خصوصی‌سازی و سازمان توسعه است ولی تاکنون 52 درصد سهام شرکت ملی صنایع مس ایران واگذار شده است. برنامه واگذاری بقیه سهام شرکت مربوط به برنامه‌های سازمان خصوصی‌سازی است

آینده بازار جهانی مس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ 

برنامه‌های مس در دنیا در دو مرحله تنظیم شده که یکی از آنها تا سال 2011 و دیگری تا سال 2030 است و خوشبختانه تمام شرکت‌های تولیدکننده مس در دنیا برنامه‌های خود را هم تا سال 2011 و هم تا سال 2030 تنظیم کرده‌اند. با توجه به اینکه قیمت‌های فلزات و خصوصا قیمت مس در یک دوره طولانی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند، نه در دوره‌های چند روزه و چند ماهه، با توجه به اینکه اساسا در دورانی قرار داریم که قیمت مس و بهای دیگر فلزات بالاست و شرکت‌های جهانی رغبت زیادی برای سرمایه‌گذاری دارندبراساس آماری که ما داریم شرکت‌های تولیدکننده مس در جهان بالغ بر 60 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری‌های جدید در دست دارند که 8/1 میلیارد دلار آن مربوط به شرکت ملی صنایع مس ایران است

برای کاهش هزینه‌های تولید چه اقداماتی صورت گرفته و چه برنامه‌هایی را در دست اجرا دارید؟ 

در واقع می‌توانیم بگوییم کاهش قیمت تمام شده ما از حدود 2 سال قبل به‌تدریج با افزایش بهره‌وری آغاز شده و باید بپذیریم که اکنون در شرایط تورمی در حال فعالیت هستیم ولی به‌طور طبیعی، خیلی نگذاشتیم که قیمت تمام شده‌مان بالا برودهمکاران شرکت برنامه‌هایی را در سه مجتمع مس سرچشمه، میدوک و سونگون مشخص کرده‌اند که بتوانیم قیمت تمام شده را کاهش و کنترل کنیم

برنامه‌های شما برای حمایت از شرکت‌های کوچک بخش خصوصی چیست؟ آیا معادن را در اختیار آنها می‌گذارید؟ 

تقریبا هر معدن کوچکی که در کشور وجود دارد، فعال است و در حال تولید کنسانتره است، کنسانتره‌های آنها را به نرخ بین‌المللی می‌خریم و اکنون نیز در حال خرید از چند معدن در استان‌های کرمان، خراسان و آذربایجان هستیم که کنسانتره‌های آنان را خریداری و در مجتمع مس سرچشمه از آنها استفاده می‌کنیم. از این پس هم اگر معدن کوچکی فعال شود و تولید کنسانتره داشته باشد ما حتما کنسانتره را به نرخ جهانی می‌خریم. در ارتباط با صنایع پایین‌دستی، تولیدکنندگانی هستند که محصولات ما را مصرف می‌کنند، بزرگترین تسهیلاتی که ما برای اینها قائل شده‌ایم، با توجه به اینکه تمام محصولاتمان را در بورس کالا عرضه می‌کنیم، تسویه‌حساب‌ها و گرفتن وجوه شرکت مس در قالب ال.‌سی‌های 3 ماهه است که این خود کار بزرگی است

لطفا کمی در مورد طرح‌هایی که اخیرا توسط شرکت ملی صنایع مس ایران به بهره‌برداری رسید، توضیح دهید. 

علاوه بر برگزاری هفتمین همایش ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست، طرح کارخانه 100 هزار تنی اسید سولفوریک و طرح هیدرومتالورژی در استان کرمان به بهره‌برداری رسید. در فرآیند تولید مس، تولید گاز SO2 در کارخانه ذوب اجتناب‌ناپذیر است و یکی از راه‌های جلوگیری از انتشار گازهای آلاینده، احداث کارخانه اسید سولفوریک است که در شرکت ملی صنایع مس ایران، احداث این واحد از چند سال گذشته در دستور کار قرار گرفت. دو هدف عمده را در این واحد تعقیب می‌کنیم اول جذب گاز خروجی و همچنین کاهش چشمگیر غلظت گاز و دوم تولید سالانه 100 هزار تن اسید سولفوریک با غلظت 93 درصد که به‌راحتی تا 300 هزار تن هم قابل افزایش است

میزان سرمایه‌گذاری طرح چقدر است؟ 

سرمایه‌گذاری این طرح صددرصد توسط شرکت ملی صنایع مس ایران صورت گرفته است. کل سرمایه‌گذاری حدود 60 میلیارد تومان است که 35 درصد آن ارزی و 65 درصد هم ریالی است. این طرح به‌صورت EPC توسط سازمان صنایع دفاع انجام شده و تعدادی از مشاوران، ناظران، تامین‌کنندگان و پیمانکاران اجرایی زیادی هم در طرح مشارکت داشتند که من در اینجا از همه آنها تشکر می‌کنم

طرح هیدرومتالورژی با چه هدفی به‌ بهره‌برداری رسید؟ 

در دنیا برای تولید مس اکنون از دو روش پیرومتالورژی و هیدرومتالورژی استفاده می‌شود اما میزان استفاده از روش هیدرومتالورژی روندی رو به رشد داردامروزه جهت‌گیری و رویکرد صنعت تولید مس کاتدی به‌سوی روش‌های هیدرومتالورژی استاین امر با توجه به مشکلات روش پیرومتالورژی از جمله هزینه‌های سنگین مواد اولیه، سرمایه‌گذاری بالا، به‌کارگیری نیروی انسانی زیاد و وجود مشکلاتی نظیر آلودگی‌های زیست‌محیطی، مصرف بالای انرژی و عدم امکان استفاده مجدد از مواد مصرفی در روش مذکور روز به روز از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شودتحولات و پیشرفت این رشته (روش هیدرومتالورژی) در صنعت متالورژی استخراجی، ناشی از سازگاری بیشتر این روش با محیط‌زیست و مصرف کمتر انرژی استآمار و اطلاعات گزارش شده نشان می‌دهد که با پیشرفت و توسعه فرآیندهای هیدرومتالورژی در سال‌های اخیر، روند افزایش تولید مس و سایر فلزات پایه از این روش افزایش چشمگیری داشته است به‌طوری که سهم تولید مس به کمک روش هیدرومتالورژی از 15 درصد در سال 1998 به حدود25 درصد در سال 2006 افزایش یافته است و بررسی‌ها و پیش‌بینی‌های انجام شده حاکی از روند رو به رشد کاربرد این روش است.


نظر شما :