ارزیابی زمین ریختی الگوی رشد جانبی چین های فعال در کمان فارس، کمربند چین-راندگی زاگرس، ایران (مطالعه موردی: تاقدیس های هرنگ و کوه نمکی)

 

ارزیابی زمین­ریختی الگوی رشد جانبی چین­های­ فعال در کمان فارس، کمربند چین-راندگی زاگرس، ایران (مطالعه موردی: تاقدیس­های هرنگ و کوه­نمکی)

علی فقیه1* ،  آرش جمشیدی2 و احمد نوحه گر3

تاریخ دریافت:26/03/1392                      تاریخ پذیرش: 13/03/1393

چکیده

وجود رشد جانبی در چین­های بالای یک گسل معکوس پنهان، یک فرضیه بسیار مهم بوده و به­طورکلی پذیرفته شده است. در این پژوهش، الگوی رشد چین­های فعال (تاقدیس­های هرنگ و کوه ­نمکی) کمان فارس واقع در زاگرس چین- راندگی از دیدگاه زمین­ریخت­شناسی زمین­ساختی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش کاربرد شاخص­های زمین‌ریخت‌سنجی نظیر الگوی زهکشی، چگالی زهکشی، عدم تقارن حوضه­های زهکشی و طول-گرادیان زهکش­ها  برای تعیین جهت انتشار جانبی چین­ها با تأکید بر فرایند پیوند تکه­های مختلف چین است. مطالعات زمین­ریخت­شناسی نشان می­دهد که برخی چین­ها در زاگرس حاصل یک چین جنینی مجزا نبوده و در اثر پیوند جانبی تکه­های متفاوت چین­خورده گسترش یافته‌اند. نوع پیوند (خطی، مایل) تکه­های مختلف یک چین در طی رشد جانبی به نحوه قرار­گیری چین­های جنینی اولیه بستگی دارد. بررسی شاخص­های زمین­ریخت­سنجی در منطقه مورد مطالعه نشان‌دهنده این است که تاقدیس هرنگ حاصل رشد جانبی و اتصال مایل سه تاقدیس جنینی مجزا است در­ حالی­که تاقدیس کوه ­نمکی از رشد خطی یک تاقدیس جنینی ایجاد شده است و نمی‌توان آن را حاصل پیوند چند قطعه مجزا دانست.

کلیدواژه‌ها:  چین فعال، رشد چین، شاخص­های زمین­ریخت­سنجی، کمربند چین- راندگی زاگرس.

1 استادیار، بخش علوم‌زمین، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش علوم‌زمین، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

* نویسنده مسئول: علی فقیه ؛  E-mail:afaghih@shirazu.ac.ir