ارزیابی توان فرسایش پذیری و رسوب‌گذاری در محدوده بندر‌انزلی

 

ارزیابی توان فرسایش پذیری و رسوب‌گذاری در محدوده بندر‌انزلی

 

نوشته: علی ارومیه‌ای* و   افشین کریم‌خانی**

 

چکیده

     فرسایش و رسوب‌گذاری پدیده‌هایی طبیعی هستند که تغییرات پیوسته‌ای در سطح زمین به وجود می‌آورند. این تغییرات می‌تواند مسائلی در راه توسعه و گسترش فعالیت‌های عمرانی در مناطق ساحلی از جمله ناحیه بندرانزلی موجب شود. بنابراین به منظور ارزیابی توان فرسایش پذیری منطقه عوامل اصلی مؤثر شناسایی شدند و بر اساس استفاده از روش شبکه‌بندی و وزن‌دهی و با بهره‌گیری از نرم افزار Arc-GIS نقشه پهنه بندی منطقه از دیدگاه خطر فرسایش پذیری تهیه شد. پنج عامل معرفی شده در این تحقیق شامل  سنگ‌شناسی، شیب زمین، نوع گسل، شبکه آبراهه‌‌ها و کاربری زمین (پوشش گیاهی) بوده است. نتایج مطالعات نشان داد که دو عامل سنگ‌شناسی و پوشش گیاهی بیشترین تأثیر را در کنترل فرسایش منطقه داشته، در مقابل، عملکرد آبراهه‌ها در مناطق کوهستانی بیشتر بوده و تأثیر نوع گسل و شیب زمین کمتر است. از آنجا که زهکش حوضه‌های آبریز منطقه عمدتا" مرداب انزلی است، بنابراین ویژگی‌های رسوبگذاری در آن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش‌های زمین‌شیمیایی نشان دادند که درصد فراوانی اکسیدهای سیلیسیم، آلومینیم و آهک در مقایسه با دیگر عناصر بیشتر است و این بازتاب‌کننده نوع سنگ‌شناسی حاکم بر منطقه است. از نظر دانه‌بندی نهشته‌ها در حد ماسه ریز دانه، سیلت و سیلت رس‌دار است.

 

کلید واژه‌ها: نقشه پهنه‌بندی فرسایش پذیری، توان رسوب‌زایی، مرداب انزلی، دریای خزر

 

*گروه زمین شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

**مدیریت زمین شناسی دریایی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

               

تاریخ دریافت:19/10/1385

تاریخ پذیرش:10/06/1386