پترولوژی سنگهای آذرین کرتاسه پسین در ورقه ۱۰۰.۰۰۰/۱ جواهرده با نگرشی ویژه بر سنگهای آتشفشانی ناودیس لج

دسته پترولوژی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و سومین گردهمایی علوم زمین
نویسنده سیده رقیه موسوی، محمد هاشم امامی
تاريخ برگزاری ۰۷ بهمن ۱۳۸۳

Subject of investigation is cretaceous igneous petrology (generally volcanic rocks) in Javaherdeh sheet particularly in Laj Syncline. Study area situated on Alborz mountains range, south of Caspian Sea. Volcanic rocks exposed whit basalt, andesitic basalt, basaltic trachy-andesite, olivine basalt, pyroxene basalt, olivine pyroxene basalt, pyroclastic, tuff, etc. that consist of two series volcanic in upper cretaceous (cenomanian - coniasian and maastrichtian).All evidence indicate that magma erupted in marine and submarine environments (pepperites, hyaloclastite, pillow lava, sheet flow), Spilitic alterations observed on microscopic studies too. Existence of titanaugite and spinell confirm mantel source for the volcanic rocks, geochemical evidences and existence xenocryst of quartz whit pyroxene reactional margins indicate to continental contamination and some geologists believe that these volcanic rocks depend on rifting of Central Iran margin. Results of geochemical studies support this belief too.

در پی مطالعات صورت گرفته بر روی پترولوژی سنگهای آذرین کرتاسه عمدتاً با رخنمون آتشفشانی در برگه جواهرده بالاخص ناودیس لج نتایج آن به صورت مقاله زیر تحریر گردیده است. منطقه مزبور در دامنه رشته کوههای البرز ودر جنوب دریای خزر واقع بوده و بخشی از ساختمان البرز مرکزی محسوب می گردد.سنگهای آتشفشانی آن به صورت بازالت، آندزی بازالت،تراکی آندزیت بازالتی وسنگهای آذر آواری بازالتی در ردیف تحتانی(سنومانین-کونیاسین) وبه صورت اولیوین بازالت،پیروکسن بازالت، اولیوین پیروکسن بازالت وسنگهای آذر آواری در ردیف فوقانی(ماستریشتین) کرتاسه پسین قابل تشخیص می باشند با توجه به آثار و شواهد موجود سنگهای آتشفشانی منطقه در یک محیط زیردر یائی تشکیل گردیده که از این آثار می توان به پپریتها ،هیالو کلاستیتها ،گدازه های بالشی و جریانهای ورقه ای اشاره نمود. سنگهای منطقه تحت فرایند اسپلیتی شدن دگرسان گردیده که آثار آن در نمونه های میکروسکپی مشهود است.علاوه بر شواهد ژئوشیمی وجود زینو کریستهای فراوانی از کوارتز با حاشیه واکنشی به همراه تجمعات ریزی از پیروکسن دلیلی بر آلودگی پوسته ای این سنگها می باشند. حضور کانیهای همچون تیتانواوژیت واسپینل مؤید منشأ گوشته ای این بازالتها بوده وبسیاری از محققین قعللیتهای آتشفشانی این زمان رادر ارتباط با کشش همزمان با کوهزائی دانسته و آنها را به فعالیتهای کافت زائی حاشیه ایران مرکزی در کرتاسه نسبت می دهند که با توجه به مطالعات ژئو شیمی این مسئله مورد تأیید واقع شده است.

کلید واژه ها: مازندران