چگونگی شکل گیری شهر جدید رستم آباد بعد از زلزله خرداد ۱۳۶۹ و نقش آن در آینده منطقه رودبار – رستم آباد

وقوع سوانح طبیعی در مناطق زیستی علاوه بر ایجاد تحولات فیزیکی و ضرورت های امداد رسانی و بازسازی های پس از آن، گاه منجر به بروز تحولات اجتماعی و اقتصادی وسیعی می گردد که شناخت این تحولات و نقش آنها در آینده منطقه و برخورد صحیح و هدایت آنها در جهت اهداف متصور برای منطقه نیز، همگام با بازسازی های فیزیکی در اولویت قرار می‌گیرد.
یکی از مهمترین و جالب ترین تحولات پس زلزله خرداد 1369 در منطقه گیلان و زنجان شکل گیری شهر رستم آباد است. رستم آباد شهر جدیدی است که در 15 کیلومتری شهر رودبار (مرکز شهرستان رودبار) به سمت رشت و بدون برنامه ریزی و طراحی قبلی، در مدت کوتاهی شکل گرفت. رستم آباد ابتدا بنابر ضرورتهای پس از سانحه و به منظور اسکان موقت زلزله زدگان بوجود آمد و سپس به دلیل تحولات اجتماعی و اقتصادی منطقه ناشی از زلزله از جمله مسائل شغلی، روانی سکونت و …، مرکز مهاجر پذیری از سطح کل شهرستان، بخصوص دهستانهای شمالی این شهرستان قرار گرفت و به سرعت رو به رشد و توسعه نهاد و به همین دلیل دارای مسائل خاص کالبدی، عدم هویت کالبدی و عدم اتصال فرمال بین بافت مصنوع و طبیعت است. اما در عین حال به دلیل انطباق ترکیب قومی ساکن شده در آن با تقسیمات ملکی اراضی، سلسله مراتب ارتباطی موجود در منطقه، شیب و توپوگرافی زمین، نوعی انتظام فضایی در شهر به چشم می خورد که آن را واجد برخی خصایص ارزشمند شهرهای ارگانیک می گرداند. لذار ستم آباد پدیده ای جدید را در مفاهیم شهرسازی مطرح می نماید که نیاز به برنامه ریزی و طراحی خاص خود دارد. از سوی دیگر، بوجود امدن رستم آباد، خود نیز تحولات اجتماعی و اقتصادی بسیاری را در سطح شهرستان رودبار سبب شده است. بستر طبیعی نسبتا هموار شهر، دسترسی مستقیم با جاده ملی، سهولت دسترسی با رشت و رودبار و دیگر نقاط درمنطقه، وجود و سابقه بازارهای منطقه ای و … آن را به عنوان مکانی مناسب برای جذب جمعیت مطرح نموده است که این تمرکز گرایی خود مود مسائل و امکاناتی دیگر برای دیگر نقاط بخصوص شهر رودبار در نزدیکی آن است. بنابراین برای دستیابی به راهبردهای برنامه ریزی و طراحی ساختار کالبدی شهر جدید رستم آباد، شناخت چگونگی شکل گیری شهر و درک و نقش آن در تحولات اجتماعی و اقتصادی حال و آینده شهرستان و مقایسه با شرایط قبل از زلزله و بوجود آمدن شهردارای اهمیت بسیار است که موضوع این مقاله قرار می‌گیرد

کلید واژه ها: مازندران