شرایط فشار، درجه حرارت و ترکیب سیال اسکارن های مگنتیتی سنگان خواف، خراسان

دسته پترولوژی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری دومین همایش سالانه انجمن زمین شناسی ایران
نویسنده سیداحمد مظاهری - چنهال
تاريخ برگزاری ۲۷ مرداد ۱۳۷۷
اسکارن های آهن دار سنگان خواف، یکی از بزرگترین اسکارن های مگنیتیتی ایران است که در فاصله 290 کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع است. توالی های آهکی (میزبان اسکارن آهن دار) با سن کرتاسه پسین توسط گرانیتوئیدهای نوع I کوه سرنوسر با سن احتمالی ائوسن پسین تا الیگوسن پیشین مورد نفوذ قرار گرفته است.
اسکارن های سنگان طی دو مرحله اولیه درجه حرارت بالا یا پیشرونده (II, I) و دو مرحله درجه حرارت پایین تر یا پسرونده (IV, III) بوجود آمده است. در مرحله I سنگ آهک عمدتاٌ کلسیتی توسط اسکارن مجاورتی جایگزین گشته و با گارنت آندرادیتی فراوان و مرحله (II) با مجموعه آندرادیتی- هدنبرژیتی مشخص می گردیده و مرحله III عمدتاٌ با آمفیبول غنی از آلومینیوم (هاستینگزیت) و مرحله IV با آمفیبول کم آلومینیوم (فروآکتینولیت)، کلریت و مگنتیت مشخص می گردد. فازهای تعادلی تجربی همراه با داده های حاصل از مطالعه سیال های درگیر (fluid inclusions) نشان داده است که در سنگان حرارت بین 375 تا 550 درجه سانتیگراد در تغییر بوده است. فشار کمتر از 1 کیلو بار تخمین زده می شود. ترمومتری کلریت های پسرونده نیز حرارت های 231 تا 308 درجه سانتیگراد را بدست داده است. سیال های درگیر، حرارت های بین 448 تا 449 درجه سانتیگراد را نشان می دهد. داده های ایزوتوپی میزان XCO2 سیالهای اسکارن ساز را 0/3 تا 0/8 برای گارنت اسکارن و 0/1 تا 0/15 برای گارنت- کلینوپیروکسن اسکارن تخمین زده است.

کلید واژه ها: خراسان رضوى