چینه نگاری سکانسی سازند قم در جنوب بخش مرکزی حوضه رسوبیایران مرکزی: ارزش زمان چینه شناختی سکانس‌ها در تشخیص سن پاره

دسته سنگ شناسی رسوبی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری بیست و دومین گردهمائی علوم زمین
نویسنده یعقوب لاسمی و هادی امین رسولی
تاريخ برگزاری ۲۶ آذر ۱۳۸۴
متن اصلی:
     سازند قم (الیگو میوسن) بطور عمده دریایی است و با مرزهای ناپیوسته فرسایشی در میان سنگ‌های غیر دریایی قرمز رنگ (سازندهای قرمز زیرین و قرمز زبرین) جای دارد. این سازندبه پاره سازندهای بی‌نام و a تا g بخش شده است. پاره سازندهای بی‌نام، f,c3,cl,a, و g بطور عمده کربناته، c4,b و e بیشتر ماسه سنگ و مارن/ شیل و c2 وd بطور عمده تبخیری هستند. کم بودن داده‌های فسیل شناختی یا نبودن فسیل‌های شاخص در سازند قم سبب شده است که فسیل شناسان در مورد سن پاره سازندها مرزهای آنها دیدگاه یکسانی نداشته باشند. دانش چینه نگاری سکانسی در تشخیص سن سکانس‌هایی که در آن داده‌های فسیل شناختی کم است و یا فسیل‌های شاخص فراوان نیستند، ارزش زیادی دارد.
مطالعه چینه نگاری سکانسی سازند قم، در جنوب مرکزی حوضه ایران مرکزی، به شناسایی 7 سکانس رسوبی با مرزهای ناپیوستگی 1و2 انجامیده است. سکانس‌های 1 تا 3 به شاتین، سکانس‌های 4 تا 5 به اکیتانین و سکانس‌های 6 تا 7 به بوردیگالین وابسته هستند. این سکانس‌ها بر پایه بررسی رخساره‌ها و تغییرات عمودی آنها که در وابستگی با رخدادهای جهانی هستند، شناسایی شده‌اند. سکانس‌های سازند قم ارزش زمان چینه شناختی دارند و با شناسایی آنها سن درست پاره سازندهای آن مشخص شده است. نهشته‌ شدن رخساره‌های قاره‌ای سازند قرمز زیرین، به گمان قوی، با افت بسیار زیاد سطح دریاها در روپلین پسین همزمان بوده است. افت زیاد سطح نسبی دریا در حوضه ایران مرکزی، در هنگام نهشته شدن پاره سازندهای c2 وd و همچنین در مرز سازند قم با سازند قرمز بالایی، با افت جهانی سطح نسبی دریاها در مرزهای شاتین- اکیتانین- بوردیگالین و در مرز بالایی اشکوب بوردیگالین همخوانی دارد. سکانس‌های سازند قم با سکانس‌های جهانی و چرخه‌های بالا و پایین افتادن سطح دریاها همخوانی دارند. بنابراین، در پدید آمدن سکانس‌های آن تغییرات جهانی سطح دریاها نسبت به تکتونیک منطقه‌ای/ ناحیه‌ای از اهمیت بیشتری برخوردار بوده است

کلید واژه ها: سایر موارد