بافت غربالی پلاژیوکلازها و اهمیت آن در تفسیرهای پلرولوژیکی شواهدی از سنگهای آتشفشانی شمالشرق قروه

دسته پترولوژی
گروه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور
مکان برگزاری سومین همایش سالانه انجمن زمین شناسی ایران
نویسنده ماهیار جلالی قمبوانی- شهین اصغرخواه فرخانی
تاريخ برگزاری ۱۶ شهریور ۱۳۸۴
 متن اصلی:
     منطقه مطالعه شده در غرب ایران، بین استانهای همدان و کردستان و در شمالشرقی شهرستان قروه قرار گرفته است. سنگهای آذرین ترشیری این منطقه با توجه به رابطه آنها با سنگهای فسیلدار به دو دسته قبل از میوسن و بعد از میوسن (میوسن بالایی) تقسیم می شوند.
جوانترین سنگهای آذرین، سنگهای کواترنری هستند. بر مبنای تجزیه شیمیایی 16 نمونه از سنگهای مختلف و استفاده از تقسیم بندیهای معتبر، مشخص شده است که سنگهای قبل از میوسن شامل آندزیت، داسیت، تراکیت، ریولیت و توف ریولیتی، سنگهای میوسن بالایی شامل تراکی آندزیت، تراکیت وتراکی داسیت و سنگهای کواترنری همگی از نوع لاتیت هستند.
بررسی عناصر اصلی سنگها در نمودارهای هارکر نشان می دهد که سنگهای ائوسن به دو گروه غنی از سیلیس و گروه با سیلیس کمتر تقسیم می شوند که بین آنها، ارتباط ژئوشیمیایی دیده نمی شود. سنگهای میوسن روابط منطقی داشته و تغییرات اکسیدهای اصلی، از روند تفریقی آنها حمایت می کند. سنگهای کواترنری تفریق خاصی را نشان نمی دهند. از نظر سریهای ماگمایی، ماگماهای سازنده سنگهای منطقه از نوع قلیایی کلسیمی – قلیایی و آلکالن بوده و بطور کلی با جوانتر شدن سنگها، خاصیت قلیایی افزایش می یابد.
برخی از سنگهای ترشیری دارای فنوکریستهای پلاژیوکلاز با بافت غربالی هستند. از جمله در داسیتهای قبل میوسن، دو نوع فنوکریست پلاژیوکلاز دیده می شود: یک گروه درشت و دارای بافت غربالی شدید با فراوانی کم و گروهی دیگر که فراوانی بیشتری داشته و بدون بافت غربالی هستند. این نوع پلاژیوکلازها یا خود فنوکریستهای جداگانه ای را تشکیل داده و یا به دور پلاژیوکلازهای دارای بافت غربالی، رشد کرده اند. بیوتیت و هورنبلند نیز در این سنگها به صورت فنوکریست دیده می شود که معمولا دارای حاشیه های اپاسیتی هستند و گاه دچار واجذبی شده، شکل بلوری کامل ندارند. پیروکسنها ندرتاً به صورت فنوکریست اوژیت و غالبا به صورت بلورهای خود شکل و ریز در زمینه سنگ دیده می شوند. بافت های مشابه در پلاژیوکلازها و بیوتیت ها و هورنبلندهای تراکیتهای قبل از میوسن و نیز تراکی آندزیتهای میوسن بالایی دیده می شود.

کلید واژه ها: آتشفشانی پترولوژی کردستان