عامل بيمارى: تشعشع بالا و غیرعادی مواد رادیواکتیو- افزایش سطح رادون ناشی از وجود گاز رادون در طولانی مدت

 سرطان ريه در مراحل اوليه هيچ نشانه اى ندارد و بيماران اغلب زمانى به پزشک مراجعه مى کنند که بيمارى در مراحل پيشرفته قرار دارد . شايد به همين دليل باشد که سرطان ريه کشنده ترين سرطان انسان محسوب مى شود . ۸۶   درصد بيماران مبتلا به اين سرطان در فاصله ى ۵ سال از زمان تشخيص جان خود را از دست مى دهند . سرطان ريه در سراسر دنيا شايع ترين علت مرگ بيماران مبتلا به سرطان در هر دو جنس است.

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: مناطقی که تشعشع مواد رادیواکتیو بطور غیرعادی در آنها بالاست.خطری مهم مخصوصاً برای کودکان-استفاده از بتن سبک بدست آمده از شیل های زاجی غنی از اورانیوم (از روش های ساختمان سازی مرسوم) و یا کاهش جریان هوا در ساختمان (برای صرفه جویی در مصرف انرژی)

مکانیزم ایجاد بیماری: تأثیر اولیه رادون از بین رفتن سلول ها در اثر ذرات آلفا و دیگر ایزوتوپ هاست که خود نیز آلفای بیشتری منتشر می کند.

 علائم بیماری: همان طور که پيش تر نيز اشاره شد ، متأسفانه سرطان ريه در مراحل ابتدايى هيچ نشانه اى از خود بروز نمى دهد و اغلب بيماران زمانى به پزشک مراجعه مى کنند که سرطان در مراحل پيشرفته قرار دارد . با اين حال آگاهى از نشانه هاى شايع اين بيمارى سبب مى شود که اين سرطان مهلک در ابتدايى ترين و درمان پذيرترين مرحله ى ممکن تشخيص داده شود.شايع ترين نشانه سرطان ريه سرفه است که در صورت تهاجم تومور به لايه ى پوشاننده ى مجارى تنفسى به وجود مى آيد ؛ با اين حال ،‌علايم زير هم مى توانند نشانه ى وجود يک توده در ريه باشند و در صورت بروز هر کدام بايد حتماً به پزشک مراجعه کنيد :سرفه به همراه خلط خونى ، حتى اگر ميزان خون اندک باشد ، درد مبهم يا مشخص درقفسه سينه ،تنگى نفس در اثر فعاليت ،خشونت يا تغيير صدا که بيشتر از ۲ هفته طول کشيده باشد ،عفونت هاى مکرر ريه و مجارى تنفسى ،بروز خس خس سينه به صورت حاد.

سرطان ريه ممکن است با يک سرى علايم غير اختصاصى مانند ضعف ، خستگى ، کاهش وزن و کاهش اشتها و علايم تهاجم به قسمت هاى ديگر بدن مانند درد استخوان و سردرد نيز همراه باشد . کشف سريع و درمان زود هنگام اين بيمارى در بقا و بهبود کيفيت زندگى بيمار نقش بسيار مفيدى دارد .

تاریخچه بیماری: سواحل گواراپی (برزیل)، جنوب غرب فرانسه، رامسر (ایران)، بخش هایی از چین و ساحل کرالا (هند): عمدتاً در نواحی حاره ای، خشک و نسبتاً کم آب.

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: استنشاق گاز رادون هنگام استحمام و جذب رادون در بدن هنگام نوشیدن آب (خصوصاً تصفیه نشده)

 تشخیص بیماری: تا کنون هيچ روش استانداردى براى بيماريابى و تشخيص سرطان ريه در مراحل اوليه معرفى نشده است . برخى از دانشمندان انجام يک تکنيک جديد تصويربردارى به نام « سى تى اسکن اسپايرال » را در سنين بالاى ۵۰ سال و يا در افراد پر خطر پيشنهاد کرده اند ؛ ولى ، هنوز اتفاق نظرى در اين باره وجود ندارد . شايد انجام يک عکس ساده ى قفسه سينه در سنين بالاى ۵۰ سال و يا در افراد سيگارى و از همه مهم تر ، توجه به علايم هشدار دهنده ى سرطان ريه ، مؤثرترين روش فعلى شناسايى زودرس اين بيمارى باشد .

درمان بیماری: سرطان ريه به دليل غنى بودن سيستم خون رسانى و لنفاوى ريه ها به راحتى مى تواند به اندام هاى مجاور يا دوردست ،‌ دست اندازى کند ( متاستاز ) . در اين موارد شانس بقاى بيمار بسيار پايين است . حتى در مواردى که هيچ متاستازى وجود ندارد ،  حدود نيمى از بيماران در فاصله ى ۵ سال از زمان تشخيص جان خود را از دست مى دهند ؛ با اين حال ، پزشک متخصص سرطان بعد از شناسايى نوع سرطان ريه و با در نظر گرفتن عوامل متعدد ديگر ، يکى از ۳ روش معمول شيمى درمانى ، راديو تراپى و جراحى و يا ترکيبى از اين سه را براى درمان بيمار خود در پيش مى گيرد .