پنومونى عبارتست از عفونت پارانشيم ريوى در اثر تهاجم عوامل عفونتزاى مختلفى از قبيل سموم فلزی، ويروس ها، باکترى ها، مايکوپلاسماها، ريکتزياها، کلاميدياها، قارچ ها . . . و انگل ها و لذا پنومونى ها بيمارى هاى واحدى نيستند بلکه گروهى از بيمارى هاى عفونى ريه با عوامل سببى مختلف و علائم و نشانه ها و تغييرات آزمايشگاهى متفاوتى هستند که براساس بعضى از ويژگى هاى مشترک، در سندروم هاى جداگانهاى طبقه بندى شده و يکى از اين سندروم ها را سندروم پنومونى آتيپيک، تشکيل مىدهد.

پنومونى آتيپيک، سندرومى است که با بعضى از ويژگى هاى پنومونى هاى ويروسى و باکتريال، تظاهر مىنمايند و به اين دليل آتيپيک ناميده مىشوند که در ابتدا با علائم عمومى و غيراختصاصى خارج ريوى آغاز شده و اين يافته ها علائم ريوى را تحت الشعاع قرار مىدهند و از اين گذشته، تطابقى بين شدت علائم بالينى و تغييرات حاصله در کليشه راديوگرافى ريه وجود ندارد. ضمنا در اين بيماران سرفه خشک ، سردرد و درد عضلانى جلب توجه مىکند و به تجويز بتالاکتام ها پاسخى نمىدهند و در مجموع از طريق علائم و نشانه هاى بالينى نمىتوان عامل اتيولوژيک اينگونه پنومونى ها را تشخيص داد.
منابع خوراکى:صدف خوراکى، بيشتر پروتئين هاى حيوانى، لوبيا،آجيل، حبوبات، تخمه آفتابگردان
مصرف روزانه:بين 10 تا 15 ميلى گرم در روز
مکانيزم:تنها 30-20% روى خورده شده از طريق گوارش جذب مى شود. همچنين روى از راه استنشاق نيز جذب مى گردد و در گردش خون روى با پروتئين هاى پلاسما باند مى شود (آلبومين و متالوتيونئين) و در اريتروسيتها نيز يافت مى شود. روى به طور گسترده اى در بافتها پخش شده است و بيشتر در عضلات صاف ديده مى شود. روى در مايع پانکراس، صفرا، و عرق ترشح مى شود. و تنها 20% از آن از راه ادرار دفع مى گردد.
مقدار زياد روى در متابوليسم ديگر کانى ها به خصوص آهن و مس مداخله مى کند.

اثرات منفى:
• کمبود:
خشکى و زبرى پوست، ريزش مو، شکننه شدن ناخن ها، کاهش حس بويايى و چشايى، کاهش اشتها، کاهش سازگارى با تاريکى، عفونت هاى مکرر، التيام ديرهنگام زخم ها و جراحات، آماس پوست، اسهال، از بين رفتن بافت هاى بدن و اکنه
• فزونى:
- تب بخار فلز: در اثر تماس با بخار "اکسيدروى" ساعتها بعد از تماس سردرد، احساس مزه فلزى و متعاقب آنها درد عضلات و مفاصل و خستگى زودرس عارض مى شود.
- تب، لرز، عرق زياد، سرفه و درد قفسه صدرى 12-8 ساعت بعد از تماس رخ مى دهد (معمولاً هنگاميکه کارگر در خانه است)
- علائم 48-24 ساعت بعد خودبخود بر طرف مى شوند (شبيه سندرومهاى ويروسى حاد) و ضايعه مزمن رخ نمى دهد.
- تماس کلريد روى سبب سوختگى شديد پوست و چشم مى شود (حتى بعد از تماس مختصر) تماس مزمن پوستى سبب درماتيت اگزماتوز يا حساسيت پوستى مى شود.
- استنشاق بخار کلريد روى سبب تحريک حلق و سينوس ها ، سرفه و تنگى نفس مى شود و ادم ريوى و پنومونى متعاقب تماس شديد روى مى دهد.
- خوردن ترکيبات حل شدنى روى سبب تهوع، استفراغ و اسهال مى شود.
- نارسايى کبدى و کليوى، آنمى
راه ورود: استنشاق ، گوارش
راه خروج:عمدتاً: مايع پانکراس، صفرا، عرق، به مقدار کم: ادرار
راه تشخيص:
- آزمايش خون (CBC)، آغاز علائم تب بخار فلز همراه با لکوسيتوز (افزايش گلبولهاى سفيد) در حدود 20000Ml-15000 است.
- اسپيرومترى (تست عملکرد ريه): همچنين آغاز تب بخار فلز با افت گذارى FEV1 (نيروى خروجى هواى بازدم در ثانيه اول) و FVC (ظرفيت ميانى ريه) و ظرفيت انتشار مونوکسيد کربن همراه است
-C×R (عکس ريه): معمولاً نرمال است اما ممکن است ارتشاحه هاى تيره رنگ در زمينه ميانى ريه ديده شود.
- افت شديد در عملکرد ريه يا پنومونى وسيع امکان تماس با دى اکسيد نيتروژن يا اکسيدکادميم را (بهمراه ترکيبات روى) مطرح مى کند
- بيوشيمى: افزايش DH را به شکل غيراختصاصى و ساير آنزيمهاى سرم رخ مى دهد.
- سطح روى ادرار و پلاسما نيز رخ مى دهد
- بعد از استنشاق کلريد روى در ABG (خون شريانى) هيپوکسمى ديده مى شود و ارتشاح ريوى (وجود سلولهاى التهابى در ريه) با پنومونى شيميايى حاد وجود دارد
- تست پچ: حساسيت پوستى به کلريد روى را نشان مى دهد.
راه پيشگيرى:
- تهويه مطبوع در پروسرهاى با حرارت بالاى روى سبب کاهش سطح تماس مى شود
- تهويه موضعى از راه ادرار لوله خروجى بهنگام جوشکارى و گالوانيزه نمودن فلزات و لحيم نمودن برنج
- استفاده از محافظهاى پوست و چشم هنگام استفاده از کلريد روى
- عدم استفاده از ظروفى که محتوى شير و ويتامين C هستند اما به بشکل علمى ساخته نشده اند.
- نظارت پزشکى: بايد بر اثرات پوستى و تنفسى آن متمرکز شد
- سطوح روى ادرار بايد تا حد 0/7 mg/l در افراد در معرض حد پايين مجاز (ACGIH) ديده شود.
درمان:
- درمان اختصاصى براى تب بخار فلز وجود ندارد. اما عفونت باکتريايى ريه ها بايد از طريق ارزيابى کلينيکى دقيق درمان شود.
- سوختگى چشم و پوست ناشى از کلريد روى بايد به سرعت با مقدار زيادى آب شسته شود. شستشوى چشم با ادتات دى سديم کلسيم 7/1% (CaNa2 REDTA) براى 15 دقيقه بايد در صورت امکان براى جلوگيرى از پيشرفت کدورت قرينه صورت پذيرد.
- افرادى که مشکوک به تنفس با کلريد روى هستند بايد دقيقاً تحت نظر قرار گيرند.
- بيمارانى که آلرژى پوست و درماتيت مزمن دارند بايد از محل آلودگى دور شوند.