گسل پيشانى کوهستان زاگرس
زون : زاگرس
سازوکار : معکوس
روندها : شمال باختر ـ جنوب خاور
گسل پيشانى کوهستان به عنوان مرز زاگرس چين خورده ساده با کوهپايه ها و دشت ساحلى خليج فارس تشکيل دهنده حد جنوبى برونزد سنگ آهک هاى ائوسن – اليگوسن آسمارى مى باشد که با شواهد ساختارى، توپوگرافى، ريخت زمينساختى و لرزه زمينساختى مشخص مى گردد. گسل رانده پوشيده پيشانى کوهستان با درازاى بيش از 1350 کيلومتر در ايران از قطعات رانده متعددى با طول هاى 15 تا 115 کيلومتر تشکيل شده است . فرسايش ارتفاعات زاگرس در شمال خاورى اين گسل (کمربند چين خورده ساده و زاگرس مرتفع) باعث رسوبگذارى مواد آوارى در کمربند پيش ژرفاى زاگرس، در جنوب باخترى گسل پيشانى کوهستان شده است. ميزان جابجايى شاغولى در امتداد اين گسل بيش از 6 کيلومتر تخمين زده مى شود. گسل پيشانى کوهستان در خاور گسل عرضى فعال کازرون – برازجان در استان فارس و در غرب کبير کوه در استان لرستان بر منحنى ميزان 500 متر منطبق مى باشد و در ارتفاعات بختيارى واقع در بين گسل فعال کازرون – برازجان در شرق و تاقديس کبير کوه در غرب، بر منحنى ميزان 1000 متر منطبق مى باشد. اين گسل در هسته تاقديس هاى نامتقارن با يال هاى جنوب باخترى برگشته و برشى شده واقع در لبه جنوب باخترى کمربند زاگرس چين خورده ساده قرار دارد. گسل طولى پيشانى کوهستان توسط گسل فعال کازرون – برازجان بيش از 140 کيلومتر به صورت راستگرد جابجا شده است . اين ميزان جابجايى با 500 متر اختلاف ارتفاع در طول گسل پيشانى کوهستان همراه بوده است (500 متر در شرق و 1000 متر در غرب گسل کازرون – برازجان). مطالعه پهنه هاى مهلرزه اى زمينلرزه هاى رويداده با بزرگاى متوسط تا زياد در طول قطعات گسلى سازنده گسل پيشانى کوهستان، نشانگر تمرکز رومرکز زمينلرزه ها در محل انقطاع اثر محورى چين ها در سطح زمين مى باشد. به عبارت ديگر، به نظر مى رسد که کانون زمينلرزه ها در مجاورت نبود هاى بين قطعه ايى، قطعات گسلى پى سنگى سازنده گسل پيشانى کوهستان قرار دارند. به طور مثال رو مرکز زمينلرزه هاى 1052 ميلادى با بزرگاى Ms~6.8 ، 05/1085 ميلادى با بزرگاى Ms~5.8، 16/10/1883 ميلادى با بزرگاى Ms~5.8، 15/07/1929 ميلادى با بزرگاى Mb=6.5، 19/01/1950 ميلادى با بزرگاى Ms=5.5، 20/08/1954 ميلادى با شدت I0=VII، 14/01/1978 ميلادى با بزرگاى Ms=6.2، 30/03/1988 ميلادى با بزرگاى Ms=5.7، و 04/11/1991 ميلادى با بزرگاى Mb=5.4 تاييد کننده اين مطلب مى باشند. ساز و کار ژرفى اين زمينلرزه ها عمدتا يک راندگى را با صفحات گرهى موازى با ساختار هاى زمين شناختى و گسل پيشانى کوهستان نشان مى دهند (بربريان، 1995).
   بربريان (1994) رويداد زمينلرزه هاى تاريخى زير را به گسل پيشانى کوهستان زاگرس نسبت مى دهد :
   - زمينلرزه رويداده در بيش از 11000 سال پيش که با بزرگاى Ms>7.0 و شدت I0>IX باعث رخداد ابر زمينلغزش سيمره گرديد.
   - زمينلرزه 22 ژوئن 872 ميلادى دره شهر با بزرگاى Mw>6.7 و شدت +I0>VIII
   - زمينلرزه آوريل 958 ميلادى سرپل ذهاب با بزرگاى Mw>6.3 و شدت I0>VIII
   - زمينلرزه 17 ژوئن 978 ميلادى سيراف با بزرگاى Mw>5.3 و شدت I0>VII
   - زمينلرزه بهار 1008 ميلادى سيراف با بزرگاى Mw>6.4 و شدت I0>VIII
   - زمينلرزه 1052 ميلادى ارجان با بزرگاى Mw>6.7 و شدت+ I0>VIII
   - زمينلرزه مى 1085 ميلادى ارجان با بزرگاى Mw>6.7 و شدت +I0>VII
   - زمينلرزه اول آوريل 1150 ميلادى حلوان با بزرگاى Mw>5.8 و شدت +I0>VII
   - زمينلرزه 29 آوريل 1179 ميلادى اربيل با بزرگاى Mw>6.5 و شدت I0>VIII
   - زمينلرزه حدود سال 1573 ميلادى شهرزور با بزرگاى Mw>6.8 و شدت I0>IX
   - زمينلرزه سال 1865 ميلادى مقام با بزرگاى Mw>5.5 و شدت I0>VII