پترولوژى سنگهاى آتشفشانى ائوسن خاور سنندج
حسين عزيزى1* و افشين اکبرپور2
چکيده
سنگهاى آتشفشانى با ترکيب عمدتاً آندزيتى در خاور سنندج بهصورت عدسىهاى پراکنده در داخل رسوباتى که آنها را به ائوسن نسبت دادهاند رخنمون دارند. مشاهدات صحرايى در بسيارى از بخشها، وضعيت بين چينهاى آنها را تأييد مىکند. بررسى مقاطع نازک اين سنگها نشان مىدهد که بافت آنها پورفيرى، گلومروپورفيرى، ميکروليتى و ميکروليتى پورفيرى است. شواهد بافتى مانند حضور ادخالهاى شيشه در حاشيه و در داخل بسيارى از درشتبلورهاى فلدسپار، تجزيه فلدسپارها و کانىهاى مافيک به کانىهاى آبدار، آميختهشدن گدازهها با رسوبات آهکى نرم کف دريا و نيز خرد شدن بسيارى از درشتبلورها بر فعاليت آتشفشانى زير دريايى و سرد شدن سريع اين سنگها بر اثر برخورد با آب دريا دلالت دارد. مطالعات ژئوشيمى نشان مىدهد که اين سنگها در مقايسه با کندريتها، گوشته اوليه و بازالتهاى کف اقيانوسى از عناصرى مانندU, Pb, Th غنىشدگى و از TiوNb تهىشدگى نشان مىدهند. گرچه عواملى مانند هضم سنگهاى پوستهاى، مىتوانند در اين تغييرات دخالت داشته باشند، اما به طور معمول چنين تغييراتى را متأثر از ماگماهاى منشأ گرفته در بالاى زون فرورانش مىدانند. بنابراين، آتشفشانهايى که در اين بخش از ايران، آنها را به ائوسن نسبت دادهاند، مىتواند سرنوشتى همانند سنگهاى آتشفشانى ائوسن در زون اروميه - دختر داشته باشد.
کليدواژهها: سنندج، ائوسن، آتشفشانى، کلسيمى- قليايى
1 دانشگاه کردستان، سنندج، ايران.
2 سازمان زمينشناسى و اکتشافات معدنى کشور، تهران، ايران.
تاريخ دريافت: 27/11/1386
تاريخ پذيرش: 12/05/1387
صفحه اصلي
تماس با ما
راهنما
فصلنامه علوم زمين
فصلنامه علمى- پژوهشى علوم زمين
