اولويتبندى عوامل مؤثر بر زمينلغزش و تهيه نقشه خطر آن با استفاده از مدلهاى ارزش اطلاعات و فرايند تحليل سلسله مراتبى (مطالعه موردى: بخشى از حوزه آبخيز هراز)
مجيد محمدى1، حميد رضا مرادى2*، سادات فيض نيا2 و حميد رضا پورقاسمى1
چکيده
تخريب و استفاده زياد از منابع باعث ناپايدارى دامنههاى طبيعى شده است. بررسى ناپايدارى دامنهها براى تهيه نقشههاى پهنهبندى براى شناسايى مناطق مستعد زمينلغزش و همچنين شناسايى مکانهاى امن براى توسعه زيستگاهها و سکونتگاههاى جديد در آينده مورد توجه برنامهريزان قرار دارد. در ايران بويژه در نواحى شمالى و مسير جاده هراز، به خاطر شرايط خاص آب و هوايى و فيزيوگرافى همواره در معرض خطر زمينلغزش قرار دارد. به منظور تهيه نقشه خطر زمينلغزش ابتدا با مطالعات ميدانى نقشه پراکنش زمينلغزش حوزه و سپس نقشه عوامل مؤثر بر زمينلغزش تهيه شد. در مرحله بعد عوامل با استفاده از فرايند تحليل سلسله مراتبى اولويتبندى شده و هفت عامل به عنوان عوامل مؤثر انتخاب شد. سپس پهنهبندى خطر زمينلغزش در منطقه با استفاده از مدلهاى ارزش اطلاعات و فرايند تحليل سلسله مراتبى انجام گرفت. نتايج نشان داد که سازندهاى شمشک و پادگانههاى آبرفتى، فاصله 500 مترى از جاده و 400 مترى از آبراهه، سوى شيب باخترى، شيب 50-15 درصد، ارتفاع 2100-1500 و کاربريهاى مسکونى و باغ-کشاورزى بيشترين حساسيت را نسبت به زمينلغزش دارند.
کليد واژهها: زمينلغزش، نقشه خطر زمينلغزش، سامانه اطلاعات جغرافيايى، مدل ارزش اطلاعات، تحليل سلسله مراتبى، هراز.
تاريخ دريافت:10/07/1386
تاريخ پذيرش: 14/10/1387
1دانشگاه تربيت مدرس، دانشکده منابع طبيعى و علوم دريايى، مازندران، ايران.
2دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبيعى و کشاورزى، کرج، ايران.