تغييرات ژرفاى موهو و نسبت V_S/ V_P در شمال باخترى زاگرس (منطقه کرمانشاه) با استفاده ازتوابع گيرنده دورلرز

            نرگس افسرى^1*، فروغ صدودى²، محمد رضا قيطانچى³ و  ايوب کاويانى⁴

چکيده

مشخص کردن جزئيات پوسته و گوشته بالايى يکى از اهداف مهم مطالعات ژئوفيزيکى است. شکل امواج حجمى دورلرز به  طورگسترده براى استخراج  ساختار پوسته وگوشته بالايى به کار مى‌رود. در اين مقاله براى استخراج تغييرات ژرفاى موهو و نسبت Vp/ Vs در زير شبکه کرمانشاه که در شمال باختر زاگرس قرار دارد از روش تابع گيرنده دورلرز استفاده شده است. به همين منظور از زمين‌لرزه‌هايى که توسط پنج ايستگاه لرزه‌اى کوتاه دوره سه مؤلفه‌اى در فاصله رومرکز ˚95 > ∆>˚ 30  از مرکز شبکه و بزرگاى 5/5 ≤  m_b از اواخر سال2003 تا 2007 ميلادى ثبت شده‌اند، استفاده شده است. در اين روش ژرفاى موهو با استفاده از تأخير زمانى بين موج P برخوردى به زير ايستگاه و موج تبديل يافته P  به S  از موهو  به‌دست مى‌آيد. ژرفاى محاسبه شده به ساختار سرعتى موج P  حساس نيست ولى به شدت به ساختارسرعتى موج S حساس است. براى کاهش اين حساسيت مى‌توان از فازهاى بازتاب يافته‌ چندگانه مانند PpPs  و  PpSs + PsPs  استفاده نمود. در اين مقاله از روش  Zhu & Kanamori (2000) استفاده شد. در اين روش به دنبال H و Vp/Vs  اى هستيم که به ازاى آنها برانبارش دامنه‌هاى فاز تبديل يافته و بازتاب‌هاى چندگانه در زمان رسيدهاى پيش‌بينى شده به بيشينه مقدار خود برسد. همچنين مى‌توان با برانبارش توابع گيرنده به دست آمده از مسافت‌ها و جهات مختلف، اثرات تغيير ساختار جانبى را  کم کرده و ميانگين ژرفاى موهو و نسبت Vp/Vs را به‌طور همزمان در پوسته به‌دست آورد. با اعمال اين روش ژرفاى موهو براى منطقه کرمانشاه به طور متوسط 42 کيلومتر به‌دست آمد. کم‌ترين ستبراى پوسته 36 کيلومتر در زير ايستگاه دهرش و بيشترين ستبراى پوسته 5/51 کيلومتر  در زير ايستگاه ويس است.  نسبت Vp/ Vs  نيز  به طور متوسط 76/1 به‌دست آمد.  همچنين مشاهده شد که از باختر به سمت خاور( از دهرش تا ويس) ژرفاى  موهو افزايش مى‌يابد و دوباره به سمت کماسى کاهش ژرفا وجود دارد.

   کليد‌واژه‌ها :  موهو، تابع گيرنده امواج دورلرز، برانبارش، زاگرس

تاريخ دريافت:31/01/1387

تاريخ پذيرش: 09/06/1387

¹دانشگاه آزاد اسلامى، واحد علوم و تحقيقات، تهران، ايران.

²مؤسسه تحقيقاتى علوم‌زمين پتسدام، پتسدام، آلمان.

³دانشگاه تهران، مؤسسه ژئوفيزيک، تهران، ايران.

⁴مرکز تحصيلات تکميلى علوم‌پايه زنجان، دانشکده  ژئوفيزيک، زنجان، ايران.