ويژگىهاى رسوبشناسى و منشأ نهشتههاى درياچه اروميه درحاشيه بزرگراه شهيد کلانترى
عبدالحسين امينى1*، مجيد شاهحسينى1، على محمدى1 و مصطفى شهرابى2
چکيده
در اين مقاله ويژگىهاى رسوبشناسى مغزههاى تهيه شده از ٤ گمانه در مجموع به ستبراى ٣٤٠ متر و رسوبات سطحى از بستر درياچه اروميه در حاشيه بزرگراه شهيد کلانترى مورد بررسى قرارگرفتهاند. به منظور تعيين نقش فرايندهای اصلى در رسوبگذارى با تکيه بر ويژگىهاى کانیشناسی و بافتی، نسبت اجزای آواری به اجزای شيميايی و بيولوژيکی در نمونهها مشخص شده است. به منظور تعيين منشأ اجزای آواری، ترکيب کانیشناسی و ويژگىهای بافتی آنها با انواع به دست آمده از بار معلق رودخانههای تغذيهکننده درياچه مقايسه شده است. به منظور تجزيه و تحليل تغييرات به وجود آمده در درياچه در طول زمان، ويژگىهاى رسوبشناسى تراسهاى آبرفتى حاشيه درياچه نيز مورد بررسى قرار گرفتهاند. بررسیحاضر نشان مىدهد که بين ٢٥ تا ٤٠ درصد اجزای سازنده رسوبات توسط جريانهای مختلف در درياچه (آبی، بادی) به محل رسوبگذاری حمل شدهاند (آوارى) و ٦٠ تا ٧٥ درصد رسوبات شيميايی يا بيوشيميايى هستند. مطالعه حاضر نشان مىدهد که گسترش ذرات شيميايى به طور عمده در دورههاى تراز پايين آب و شرايطى که درياچه به ندرت از خشکى تغذيه مىشده صورت پذيرفته است. گسترش رسوبات بيولوژيکی به طور عمده توسط موجودات جانوری و گياهی موجود در درياچه و در بازههاى زمانى صورت گرفته که شرايط براى تشکيل ذرات شيميايى فراهم نبوده يا در کمترين مقدار بوده است (بالا بودن نسبى سطح آب). منشأ ذرات آوارى به رودخانههاى تغذيه کننده درياچه نسبت داده شده است که به صورت بار بستر و بار معلق به محل رسوبگذارى حمل شدهاند. بر اساس طرح پراکنش و ويژگىهاى اصلى ذرات آوارى مورد مطالعه، رودخانههاى تغذيه کننده درياچه (به عنوان عوامل اصلى تأمين کننده اين ذرات) به سه گروه (بسيارمؤثر، با تأثير متوسط، و تأثير ناچيز) تقسيم شدهاند. اين مطالعه افزونبر پذيرش نقش غيرقابل انکار دايکهاى احداثى در تغيير سامانه رسوبگذارى به اولويتدهى به نقش فرايندهاى شيميايى و بيولوژيکى در هرگونه برنامهريزى احتمالى در کنترل تجمع رسوبات در حاشيه بزرگراه تأکيد دارد.
کليد واژهها: درياچه اروميه، رسوبشناسى،بررسى منشأ رسوبات، رسوبات درياچهاى
1 پرديس علوم، دانشکده زمينشناسى، دانشگاه تهران، تهران، ايران
2 سازمان زمينشناسى و اکتشافات معدنى کشور، تهران، ايران
تاريخ دريافت: 06/11/1386
تاريخ پذيرش: 25/10/1387
صفحه اصلي
تماس با ما
راهنما
فصلنامه علوم زمين
فصلنامه علمى- پژوهشى علوم زمين
