تحليل هندسى و جنبشى گسلخوردگى عادى جوان در جنوب خاور تبريز
محمد محجل1* و اکرم چُل گلى1
چکيده
در جنوب خاور تبريز، رسوبات جوان افقى پليوسن- کواترنرى، آتشفشانى-آوارى سهند توسط انبوهى از گسلهاى عادى بريده و جابهجا شدهاند. گسلهاى عادى در طول دوره فعاليت خود باعث لغزش لايهها در امتداد صفحههاى گسلى و چرخش آنها شدهاند. اين گسلها شامل انواع گسلهاى عادى همساز و ناهمساز با ساختارهاى فرابوم و فروبوم، دوبلکس گسلى و ساختارهاى مرتبط با گسلخوردگى عادى مانند چينهاى کشان گسلى و ساختار تاقديسهاى فراديوارهاى (role over anticlines) هستند. راستاى امتداد چيره N-S گسلهاى عادى در خاور منطقه مورد مطالعه به تدريج به طرف باختر به راستاى ENE- WSW تغيير مىيابد. برخى از صفحههاى گسلى با شيب زياد و نزديک به قائم به وجود آمدهاند به طورى که در اثر کشش زمينساختى، بخشهايى رها شده و پايين افتاده است. تغيير شيب صفحههاى گسلى به دليل تغيير سختى لايههاى گسلخورده به وجود آمده و چرخش در سامانه گسلخوردگى عادى باعث خم شدن لايههاى افقى بسيار جوان شده و در اين چرخش، گسلهاى نوبت بعد وگوههاى پايين افتاده جديد، محدود به گسلهاى عادى نزديک به قائم، گسلهاى عادى پيشين را بريدهاند. در محل برخى از صفحات گسلى، فضاهاى قائم در اندازههاى مختلف ايجاد شده که با نهشتههاى لايههاى بالايى پر شدهاند. مشاهده اين شواهد و چند مرحلهاى بودن گسلها نشان مىدهد که فعاليت زمينساخت کششى در منطقه، همزمان با رسوبگذارى نهشتههاى پليوسن- کواترنرى عمل کرده است. با توجه به برداشتهاى انجام شده، به وجود آمدن اين گسلها، تأثير نيروهاى زمينساخت کششى در مقياس محلى و در ارتباط با حوضه کششى ايجاد شده در releasing zone در اثر حرکت راستالغز راستبر گسل تبريز ارزيابى مىشود.
کليدواژهها: گسل تبريز، سامانه گسلهاى عادى، کشش همزمان با رسوبگذارى ، رسوبات پليوسن- کواترنرى، کشش محلى
1 گروه زمينشناسى، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
تاريخ دريافت: 27/09/1386
تاريخ پذيرش: 08/04/1387
صفحه اصلي
تماس با ما
راهنما
فصلنامه علوم زمين
فصلنامه علمى- پژوهشى علوم زمين
