رهيافتى ژئوشيميايى و زمينآمارى براى منشأ نهشتههاى بوکسيت سرفارياب، استان کهکيلويه و بويراحمد، جنوب باختر ايران
فرهاد احياء 1* و محمد لطفى2
چکيده
نهشتههاى بوکسيت سرفارياب در فرورفتگىهاى کارستى واقع در بالاى سنگهاى آهکى سازند سروک به سن سنومانين تا تورونين زيرين، که در زير سنگهاى آهکى سازند ايلام به سن سانتونين قرار مىگيرند، رخ مىدهند. به منظور تعيين منشأ احتمالى اين نهشتهها، چند نمونه از سازند سروک، ترارزا و کانسنگ بوکسيت گردآورى و از نظر ژئوشيميايى و زمين آمارى تجزيه شدهاند. نمودارهاى دادههاى شيميايى و ضرايب همبستگى نشان مىدهند که عناصر Al، Ti، Zr، Nb، Cr و V در حين فرايند بوکسيتى شدن نامتحرک بودهاند. در نمودارهاى پراکندگى عناصر Zr و TiO2 در برابر Al2O3، خطوط رگرسيون از مبدأ مىگذرند و ترارزا در بين سازند سروک و بوکسيت قرار مىگيرد. براساس اين تحقيق، مىتوان اظهار کرد که سنگ منشأ نهشتههاى بوکسيت سرفارياب، سازند سروک بوده و ترارزا يک محصول حدواسط در تبديل سنگ آهک به بوکسيت است. در نتيجة بالاآمدگى پس از تورونين، سنگآهک سازند سروک در معرض هوازدگى کارستى قرار گرفته و لايهاى از خردههاى رسى در سطح آن انباشته و بهطور بخشى به بوکسيت تبديل شده است. به دنبال فرونشينى، نهشتههاى بوکسيت بهوسيله رسوبگذارى سنگهاى آهکى سازند ايلام حفظ شده است. بالاآمدگى در زمان پليوسن همراه با فرسايش بعدى، نهشتههاى بوکسيت را در وضعيت کنونى ظاهر کرد.
کليد واژهها: بوکسيت، ژئوشيمى، زمينآمار، ترارزا، سازند سروک، سرفارياب.
1گروه زمينشناسى دانشگاه آزاد اسلامى واحد بهبهان، بهبهان، ايران
2دانشگاه آزاد اسلامى واحد تهران شمال، تهران، ايران
تاريخ دريافت: 27/ 06/ 1386
تاريخ پذيرش: 31/ 04/ 1387
صفحه اصلي
تماس با ما
راهنما
فصلنامه علوم زمين
فصلنامه علمى- پژوهشى علوم زمين
