زيستچينهنگارى روزنبران نهشتههاى سازند گورپى و سازند ايلام در خاور بندر کنگان و چاهايوان در خليج فارس
جهانبخش دانشيان 1 *، داريوش باغبانى2، خسرو خسروتهرانى3 و ليلا فضلى3
چکيده
در اين تحقيق، روزنبران نهشتههاى سازندهاى گورپى و ايلام در برش کوه عسلويه در خاور بندر کنگان و چاهايوان در خليج فارس مورد بررسى قرار مىگيرند. نهشتههاى سازند ايلام در برش کوه عسلويه با ستبراى 30 متر و در چاه ايوان با ستبراى 68 متر از سنگآهک و سنگآهک دولوميتى تشکيل شدهاند. سازند ايلام در برش کوه عسلويه و چاهايوان در مرزهاى زيرين و بالايى خود به صورت ناپيوسته بر روى سازند سروک و ناپيوسته در زير سازند گورپى قرار دارد. سازند گورپى در برش کوه عسلويه با ستبراى 73 متر و در چاهايوان با ستبراى 56 متر از سنگآهک رسى و سنگآهک ماسهاى و شيل و سنگآهک تشکيل شده است. سازند گورپى در برشهاى مورد مطالعه در مرز زيرين به صورت ناپيوسته بر روى سازند ايلام و در مرز بالايى به صورت ناپيوسته در زير سازند پابده قرار دارد. به طور کلى مطالعه روزنبران 70 نمونه برداشته شده از برش کوه عسلويه و چاهايوان منجر به شناسايى 13 جنس و 19 گونه از روزنبران پلانکتونيک و 12 جنس و 12 گونه از روزنبران بنتويک شد. بر اساس گسترش روزنبران پلانکتونيک و بنتونيک شاخص، سن سازند ايلام در برش کوه عسلويه و چاهايوان سانتونين تا کامپانين Santonian-Campainan)) و سن سازند گورپى در برش کوه عسلويه کامپانين تا ماستريشين (Campainan-Maastrichtian) و در چاهايوان ماستريشين تعيين شد. بررسى محتويات روزنبران در مقطع کوه عسلويه و مقايسه آن با زيستزونبندى (Caron (1985 منجر به تشخيص 4 زيستزون Globotruncanita elevata Zone Globotruncana ventricosa Zone , Globotruncana falsostuarti Zone , Gansserina gansseri Zone, شد. به علت نبود گونههاى شاخص، زيستزون Globotruncana falsostuarti به جاى دو زيستزون Globotruncanella havanenesis و Globotruncana aegyptiaca معرفى شد. در برش چاهايوان نيز 3 زيستزون Globotruncana falsostuarti Zone وGansserina gansseri Zone و Contustruncana contusa Zone معرفى شد. در چاهايوان و کوه عسلويــه زيستزون Abathomphalus mayaroensis Zone وجود نداشته و Contusutruncana contusa Zone در برش چــاهايوان به جاى آن معرفى شــد. همچنين با مقايســه برشهاى مــورد مطالعه با زيستزونبنـــدى (Wynd,1965) 4 زيســتزون در برش کوه عسلويـــه و چاهايوان مشخــص شــد که عبارتنـــد از: Globotruncanita elevata zone, Archaecyclus midorientalis-Pseudedomia sp. assemblage zone, Rotalia sp.22, algae assemblage zone, Globotruncanita stuarti-Pseudotextularia varians assemblage zone.
کليدواژهها: سازند ايلام، سازند گورپى، خليج فارس، عسلويه، زيستچينهنگارى، روزنبران.
1 دانشگاه تربيت معلم، دانشکده علوم، گروه زمينشناسى، تهران، ايران
2 شرکت ملى نفت ايران، مديريت اکتشاف، اداره سطح الارضى، تهران، ايران
3 دانشگاه آزاد اسلامى، واحد علوم و تحقيقات، گروه زمينشناسى، تهران، ايران
تاريخ دريافت: 29/01/1387
تاريخ پذيرش: 22/08/1387