تفسير تاريخچه رسوبگذارى سازند جهرم در ناحيه بوشهر بر مبناى روزنداران کفزى و ايزوتوپ استرانسيم
سيد على معلمى 1*، محمد حسين آدابى2 و عباس صادقى2
چکيده
مجموعه روزنداران ائوسن پسين در سازند کربناتى جهرم در کوه گيسکان 10 کيلومترى شهرستان برازجان و ميادين اطراف مورد مطالعه قرار گرفته و بر اساس گسترش و فراوانى آنها، محيط رسوبى ديرينه بازسازى شده است. با توجه به وجود Nummulites fabianni و نيز براساس ايزوتوپ استرانسيم، سن اين سازند بين 35 تا 7/33 ميليون سال برآورد شده و مىتوان سن پريابونين (Priabonian) (ائوسن پسين) را براى آن در نظر گرفت. در ضمن نرخ ميانگين رسوبگذارى اين سازند حدود2 متر در هر ده هزار سال اندازه گيرى شده است. اين مطالعات نشان مىدهد که سازند آسمارى بعد از يک هياتوس بيش از 4 ميليون سال (اشکوب روپيلين) برروى اين سازند نهشته شده است. با توجه به کاهش تدريجى ژرفاى آب در مدت رسوبگذارى سازند و گسترش روزنداران بزرگ کفزى باعث شد تا 6 رخساره رسوبى در محيط رمپ درونى- ميانى تا خارجى نهشته شود. اين رخسارهها به ترتيب از بخش ژرف به سمت بخش کم ژرفاى حوضه شامل رخساره آهک رسی حاوى روزنداران پلانکتونى است که در محيط همىپلاژيک تا پلاژيک نهشته شده است . اين رخساره مربوط به بخش گذر تدريجى بين سازند پابده و جهرم است. رخساره آهکى اپرکولينا وکستون تا پکستون متعلق به بخش خارجى رمپ، رخساره ديسکوسيکلين/ نوموليتس وکستون تا پکستون متعلق به بخش ميانى تا خارجى رمپ، رخساره نوموليتس وکستون مربوط به محيط ميانى رمپ، رخساره نوموليتس/ اوربيتوليتس وکستون تا پکستون متعلق به محيط ميانى تا درونى رمپ و در نهايت رخساره اوربيتوليتس/ بايوکلاست پکستون مربوط به بخش درونى رمپ هستند.
کليدواژهها: سازند جهرم، ائوسن، روزندارن بزرگ کفزى، محيط رسوبى ديرينه، رمپ
1 پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ايران
2 دانشکده علوم زمين، دانشگاه شهيد بهشتى، تهران، ايران
تاريخ دريافت: 13/12/1386
تاريخ پذيرش: 28/11/1387