سامانه گسل امتدادلغز بيدهند (جنوب قم)
روح الله ندرى1*، محمد محجل1 و عباس بحرودى2
چکيده
سامانه گسل امتداد لغز بيدهند با راستاى شمال شمال باختر- جنوب جنوب خاور، مجموعه سنگهاى آتشفشانى و نهشتههاى رسوبى سنوزوييک را در پهنه اروميه- دختر در جنوب شهر قم بريده است. شواهد ساختارى مطالعه شده در اين سامانه نشان ميدهد که اين گسل، سازوکار امتدادلغز راستبر دارد و مقدار جابهجايى افقى در امتداد آن با جابهجا کردن نهشتههاى ائوسن، دستکم به 16 کيلومتر ميرسد. دادههاى ساختارى مشخص مىکند که پايانههاى فشارى و کششى در لنگه باخترى بهطور گسترده تشکيل شده و ساختارهاى قرينه آنها در بخش خاورى مشاهده نمىشود. اين موضوع حرکت لنگه باخترى در برابر لنگه خاورى را در امتداد گسل بازگو مىکند که سبب ايجاد گسلهاى معکوس و رانده شده(تراستى) به همراه چينخوردگى در پايانه فشارى و نفوذ سيلهاى (Sills) گابروديوريتى در پايانه کششى شده است. در پايانه فشارى شمال باخترى و در محلهاى پله شدگى پوششى در امتداد گسل (Releasing zones) در بخش ميانى با ادامه جابهجايى در امتداد گسل بيدهند فضاى کششى محلى ايجاد شده و تودههاى نفوذى سينيتى و گرانيتى با سن جوانتر (ميوسن) در آن نفوذ کردهاند. حضور نهشتههاى آذرآوارى ميوسن در موقعيت پايانه فشارى جنوب خاورى و رانده شدن سيلهاى گابروديوريتى چينخورده در منطقه کششى پايانه جنوب باخترى گسل نشاندهنده تغييرشکل بعدى در اين منطقه است.
کليد واژهها: تحليل ساختارى، سامانه گسل امتدادلغز بيدهند، پهنه ماگمايى اروميه- دختر، جنوب قم.
1گروه تکتونيک دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
2 دانشکده مهندسى معدن دانشگاه تهران، تهران، ايران
تاريخ دريافت: 17/02/1386
تاريخ پذيرش: 20/06/1387