بررسى دگرسانى و کانيسازى مس پورفيرى در منطقه سوناجيل (خاور هريس– استان آذربايجانشرقى)
قادر حسينزاده1*، علىاصغر کلاگرى 2، محسن مؤيد 1، بهزاد حاجعليلو 3 و محسن مؤذن 1
چکيده
منطقه سوناجيل در 17 کيلومترى خاور هريس در استان آذربايجان شرقى واقع شده است. واحدهاى سنگشناختى اصلى در اين منطقه از قديم به جديد عبارتند از: تودههاى آتشفشانى- آذرآوارى ائوسن زيرين- ميانى، استوک سوناجيل پورفيرى به سن ائوسن بالايي- اليگوسن زيرين، توده گرانيتوييدى اينچه با ترکيب ديوريت، سينوديوريت تا گابرو به سن اليگوسن مياني- بالايى و توده آتشفشانى پليو- کواترنرى اکوزداغي. استوک سوناجيل پورفيرى ميزبان کانيسازى مس پورفيرى بوده و ترکيب شيميايى آن در حد ميکروسينوديوريت تا ميکروگابروديوريت و تا حدى ميکروگابرو و ميکروگرانوديوريت با بافت چيره پورفيرى و تا حد کمترى ميکروليتيک پورفيرى ميباشد. ماگماى مولد اين توده، داراى سرشت شوشونيتى (تا کلسيمى - قليايى با K بالا) بوده و جايگيرى آن در يک کمان آتشفشانى پسبرخوردى صورت گرفته است. نسلهاى مختلفى از رگچههاى کوارتز نوارى، کوارتز- سولفيد، کوارتز- اکسيد و سولفيد در داخل توده پورفيرى توسعه يافته و بافت استوکورک مشخصى را به نمايش گذاشتهاند. در اطراف توده پورفيرى، رگههاى حاوى کانيسازى سولفيدى قابل مشاهدهاند. 3 تيپ دگرسانى هيپوژن گرمابى شامل پتاسيمى، فيليک و پروپيليتيک در اين توده حضور دارند. کانيهاى هيپوژن اصلى در اين توده عبارتند از پيريت، کالکوپيريت، بورنيت، تترائدريت، انارژيت، موليبدنيت، مگنتيت و هماتيت که به صورت افشان و استوکورک (رگچهاى و ريز رگچهاى) حضور دارند. کانيهاى اصلى سوپرژن در اين توده نيز شامل هماتيت، گوتيت، مالاکيت، آزوريت، کالکوسيت، کووليت و کانيهاى رسى ميباشند.
کليدواژهها: سوناجيل، مس پورفيرى، کمان آتشفشانى پسبرخوردى، دگرسانى هيپوژن، دگرسانى پتاسيمى، دگرسانى سوپرژن.
1 گروه زمينشناسى، دانشکده علوم طبيعى، دانشگاه تبريز، تبريز، ايران
2 مرکز تحقيقات علوم پايه تبريز، تبريز، ايران
3 گروه زمين شناسى دانشگاه پيام نور تبريز، تبريز، ايران
تاريخ دريافت : 23/11/1386
تاريخ پذيرش : 10/09/1387
صفحه اصلي
تماس با ما
راهنما
فصلنامه علوم زمين
فصلنامه علمى- پژوهشى علوم زمين
