GEOLOGICAL SURVEY OF IRAN | WWW.GSI.IR
 
English    
صفحه اصلي| تماس با ما| راهنما
    ورود اعضا
شناسه کاربری
کلمه عبور
محصولات - کتابها
 
  زمين شناسى اقتصادى
کانسار مس در ایران
عنوان کتاب : کانسار مس در ایران
نويسنده : ناصرخوئی- منصورقربانی- پیمان تاجبخش
تاريخ نشر : اسفند 1378
عنوان فصل : فصل سوم-کانسارهای مس در ارومیه-دختر جنوبی(منطقه کرمان)
عنوان زير فصل : 12-3-نشانه معدنی مس حسین آباد

این نشانه معدنی در نزدیکی روستای حسین آباد در دامنه های جنوب خاوری کوه منظر، حدود 3 کیلومتری شمال روستای پاریز، جای گرفته است. نزدیکترین شهر بزرگ به کانسار سیرجان است که در 70 کیلومتری جنوب آن جای دارد.

راه دسترسی به کانسار حسین اباد از طریق یک جاده فرعی 40 کیلومتری است کاز جاده درجه یک سیرجان-کرمان در نزدیکی روستای حسین آباد جدا می شود (28 کیلومتری شمال خاوری سیراجن) و پس از گذشتن از زوستاهای (Koran) و پاریز به کانسار می رسد.

توپوگرافی پیرامون روستای حسین آباد تپه ماهوری است و بلندای مطلق آن از سطح دریا 2500 متر می باشد. ناهمسانی بلندا در ناحیه چندان نیست و بطور معمول کمتراز 100 متر است. شیب دامنه ها ملایم است و بخشی بزرگ از ناحیه را می توان با وسایل نقلیه بیابانی پیمود.

رودخانه های ناحیه از نوع فصلی است و تنها یک رود دائمی در ناحیه وجود داردکه از روستای حسین آباد می گذرد. بخشی بزرگ از ناحیه را خاک Humic به ستبرای 5/0 متر پوشانده است و پوشش گیاهی از نوع گیاهان مناطق نیمه خشک می باشد.

نشانه معدنی حسین آباد بدنبال پی جویی های زمین شناسی در سال 1349 کشف شده و در سال 1350 کارهای اکتشافی چون بررسیهای نیمه تفصیلی و تفصیلی ژئوفیزیکی، بررسیهای تفصیلی ژئوشیمیایی و گمانه زنی های اکتشافی انجام شد. بخشی از این کارهای اکتشافی توسط گروه یوگسلاوها انجام شده است.

1-12-3-زمین شناسی ناحیه

زمین های پیرامون نشانه معدنی حسین آباد شامل همتافت آذرین-رسوبی ائوسن، نفوذیها و دایکهای الیگوسن، توفیت ها و آگلومراهای نئوژن، و رسوبهای کواترنر است. همتافت آذرین-رسوبی ائوسن گسترده ترین تشکیلاتی است که در ناحیه دیده میشود و بی این ناحیه بشمار می آید. توده های پلوتونیک این همتافت با مناطق همسان دیگر سن آنها را می توان به ائوسن پسین نسبت داد. این همتافت متشکل است از روانهای اندزیتی و داسیتی، پیروکلاستیک ها و رسوبها، بر روی هم این همتافت آذرین-رسوبی به دو بخش ولکانیت هاو رسوبی ها تقسیم می شود.

الف-ولکانیت ها

بخش ولکانیت شامل ردیفی است از روانه های آندزیتی که در نتیجه فورانهای پی در پی پدید آمده اند و ستبرای برابر چند صد متر دارند. این جریانهای آندزیتی توسط لایه های نازکی از توف و ماسه سنگ جدا می شوند.

با بررسی های میکروسکوپی این روانه ها معلوم شد که آنها از نوع آندزیت پیروکسن دار، بازالت آندزیتی و بازالتند، آنها به رنگ خاکستری تیره اند وبافت پروفیرلیتیک دارند و ازکانیهای پلاژیوکلاز، پیروکسن منوکلینیک و مقداری اندک فنوکریست هیا هورنبلند تشکیل شده اند.

پلاژیوکلازها سریسیتی، آلبیتی و گاه آرژیلی شده اند. زمینه این ولکانیت ها بصورت نهان بلور است و از پلاژیوکلاز و پیروکسن منو کلینیک پدید آمده است. شیشه در زمینه به مقدار اندک دیده می شود. این ولکانیت ها بسته به نوع فلدسپاتشان از آندزیت تا بازالت آندزیتی تغییر می کنند و چنانچه الیوین در ترکیب کانی شناسی شان باشد، از نوع بازالتند، بازالتهای آندزیتی و بازالتها نسبت به آندزیت ها در درجه دوم اهمیت قرار دارند.

ب-رسوبی ها

این بخش در قسمتهای بالایی این همتافت، و جدا ازولکانیت ها، دیده می شود. بر روی هم این بخش از رسوبهای آواری درشت دانه و برش ها و آگلومرا پدید آمده است که از نظر فراوانی بر توف و ماسه سنگ فزونی دارند.

برشها و آگلومراها از قطعاتی نیمه زاویه دار و درشت اندزیتی پدید آمده اند که در یک سیمان توفی جای گرفته اند. آنها، بیشتر بر اثر فرسایش روانه های اندزیتی و پیروکلاستیک ها در طول زمان آرامش فعالیت های اتشفشانی پدیدار شده اند.

توفها و ماسه سنگها بصورت میان لایه هایی در درون رسوبهای دانه درشت جای گرفته اند و از قطعاتی ولکانیت پلاژیوکلاز، پیروکسن، امفیبول، سریسیت، کلریت و کربنات پدید آمده اند.

فزون بر این دو بخش رسوبی وولکانیت که در بالا از آنها یاد شد مقداری داسیت نیز در ناحیه یافت می شود که بصورت گدازه های ستبر با بافت جریانی دیده میشوند ولی پورفیری تمام بلورین است و دارای پلاژیوکلاز (آندزین) و فنوکریست های بی پیرامیدال کوارتز است. کانیهای تیره از بین رفته اند و زمینه دارای کوارتز میکرولیت، فلدسپات، کالسدوئن، زئولیت و اکسیدهای آهن است.

جدایش بخش ولکانیت ها از رسوبی ها در برخی مناطق، امکان پذیر نیست، زیرا آنها در تناوب با یکدیگر می بینیم.

پ-سنگهای پلوتونیک

این سنگها درون همتافت آذرین-رسوبی ائوسن نفوذ کرده اند و توسط رسوبهای نئوژن پایینی شده اند. گمان فراون می رود که سن آنها الیگوسن تا میوسن پیشین باشد.

این نفوذیها هم از نظر ترکیب شیمیایی و هم از نظر بافت بسیار ناهمسانند. احتمالاً تفریق آنها به آرامی صورت گرفته و توع توده های نفوذی شاید بدین دلیل باشد.

انواع نفوذیهای که تاکنون شناسایی شدند عبارتند از دیوریت، دیوریت پورفیری، کوارتز دیوریت، گرانودیوریت-پورفیری، گرانودیوریت و گرانیت.


فزون بر اینها، سنگهایی رگه ای شکل نیز در ناحیه دیده میشوند که بر دو گونه اند:

گونه نخست همان ترکیبی شیمیایی توده نفوذی هم ارز خود را دارد. معمولاً در سنگهای آذرین-رسوبی ائوسن نفوذ کرده اند و شاخه های پلوتونیک را پدید می آورند و بیشتر بصورت دایکهای دیوریت پورفیری و کوارتز دیوریت پورفیری دیده می شوند. گونه دوم بصورت آپلیت ها و لامپروفیرها دیده می شوند.

ت-توفیت ها و آگلومراهای نئوژن

این سنگها بگونه ای ناهمسان بر روی همتافت آذرین-رسوبی ونفوذیها جای گرفته اند. و در برگیرنده پیروکلاستیک های داسیت-آندزیتی و گدازه های و هم ارزشان هستند. آگلومراها بیشتر به چشم می خورند و توفها، تنها، بصورت میان لایه هایی نازک دیده می شوند.

نهشته های کوارتز

این نهشته ها در برگیرنده آبرفتی های جوانند که نواحی به نسبت گسترده را می پوشانند. ستبرای آنها در برخی مناطق به بیش از 10 متر می رسد. (شکل 10 نمای محلی از زمین شناسی محدوده مس حسین آباد را نشان می دهد. )

2-12-3-ویژگی های ساختاری

ناحیه پاریز و حسین آباد (طبق نقشه زمین شناسی 1:100000 شیست) دامنه جنوب باختری ناودیسی بزرگ با روند کلی شمال باختری-جنوب خاوری است. لایه بندی ولکانیک ها و پیروکلاستیک ها به خوبی روشن نیست. همه همتافت ائوسن بگونه ای چشم گیر در فرایند توده های نفوذی به هم ریخته است و تشخیص چین های کوچک را دشوار ساخته است.

ساختارهای گسلی فراوانند و نسبت به راستای طبقات ائوسن سه سیستم گسلی با روند طولی، عرضی و مایل گروه بندی می شوند.

گسله های نوع طولی شاید کهن ترین و گسترده ترین گسله های ناحیه باشد. در راستای این گسله های طولی سنگها پلوتونیک نفوذ کرده و محولهای گرمابی در این شکستگیها روان شده اند.

سیستم های گسلی عرضی و مایل شاخص ترند و درازایشان به چندین کیلومتر می رسد. بیشتر این ساختان ها پس از نفوذ سنگهای پلوتونیک پدید امده اند و بنابراین آنها را قطع کرده اند. دایکهای نفوذی در راستای شماری از این گسله ها جای گرفته اند.

3-12-3-دگرگونی همبری

شاخص ترین پدیده دگرگونی همبری در این ناحیه تشکیل هورن فلس است. سنگها در سرتاسر زونهایی گسترده در بخش خاوری ناحیه بشدت هورن فلسی شده اند. انان نمادی نهان بلورین دارند و به رنگ سیاه مایل به سبزند و از کوارتز، آمفیبول، پیروکسن، اپیدوت و کانه های فلزی پدید امده اند. هورن فلسی شدن شدید و گسترده که در ناحیه دیده می شو د، نشان دهنده بودن توده هایی نفوذی در ژرفاهای کم است.

4-12-3-دگرسانی گرمابی

دگرسانیهای گرمابی به گستردگی در پیرامون روستای حسین اباد و شمال خاور پاریز دیده می شوند. نفوذیهای فرایند درگسانی بیشتری را بر خود دیده اند، در حالیکه دگرسانی در ولکانیت ها کمتر به چشم میخورد. چند زون دگرسانی در ناحیه یافت می شود که از این میان سه زون گسترشی ویژه دارند:

1-       چشم گیرترین دگرسانی در نفوذیهای کوارتز دیوریتی، جای گرفته در شمال باختر و جنوب روستای حسین اباد، دیده می شود. ابعاد این دگرسانی به سه کیلومتر درازا و حدود 300 متر پهنا می رسد.

2-       بزرگترین تده های سنگی دگرسانی شده و در نتیجه دگرسانی گرمابی به یک زون ناپیوسته در شمال خاوری پاریز و حسین اباد محدود می شود. این زون 6 کیلومتر درازا و 5/0 تا 2 کیلومتر پهنا دارد. در اینجا کوارتز دیوریت ها و توده های کوچک گرانودیوریت پورفیری اند که در روند فرآیند دگرسانی ایستاده اند.

3-       سومین زون مهم دگرسانی، در بخش شمال خاوری ناحیه واقع شده است. این زون نزدیک به 2 کیلومتر درازا و 5/0 کیلومتر پهنا دارد و توده های نفوذی گرانودیوریتی دگرسان شده را در خویش جای داده است. همه زونهای دگرسان شده روند شمال باختری-جنوب خاوری دارند.

دگرسانی از نوع سریسیتی شدن ،کلریتی شدن، کربناتی شدن، سیلیسی شدن است. هم فنوکریست ها و هم زمینه سنگها، دگرسان شده اند. کانیهای مافیک جای خود را به هیدرومیکا و کلسیت داده اند و پلاژیوکلازها سریسیتی شده اند. سنگها توسط رگه های کوارتزی و کلسیتی قطع شده اند.

سنگهای دگرسان شده ای که برونزد دارند. بطور معمول لیمونیتی شده اند ،و این لیمونیت که قهوه ای تا قرمز رنگ است و درز و شکافها را پر می کند نماینده فراورده هوازدگی و فرونشستن کانیهای سولفوره است.

 

ديگر صفحات شرح کامل » 1 2

پيوندهاى داخلى